21-08-2023, Ω/21:25′
ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΣΕ ΒΥΤΙΟΦΟΡΟ: ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗ, ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ και μετά … το χάος!
Την Πέμπτη 17/8/2023 προεκλήθη πυρκαγιά σε βυτιοφόρο μεταφοράς υγραερίου στο 46ο χλμ της Ν.Ε.Ο. Αθηνών – Κορίνθου, στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Κόρινθο και στο ύψος της Κακιάς Σκάλας, στην περιοχή των Μεγάρων.
Πολλά ακούστηκαν και γράφτηκαν για το συγκεκριμένο περιστατικό. Πολλές ανακρίβειες, υπερβολές και κάποιες αλήθειες…
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
ΔΕΔΟΜΕΝΟ 1: Το υγραέριο είναι εύφλεκτο, βρίσκεται υπό πίεση εντός περιεκτών (φιαλών, βυτίων), είναι βαρύτερο του αέρα, δηλαδή σε περίπτωση διαρροής «πέφτει» στο έδαφος και «περπατάει» έως ότου βρει κάποια πηγή έναυσης (σπινθήρα κ.λπ.) και στη συνέχεια επιστρέφει φλεγόμενο προς το σημείο διαφυγής του. Εάν δεν υπάρχει κάποιο καύσιμο υλικό στο διάβα του τότε το βυτίο γίνεται κατά κάποιο τρόπο «φλογοβόλο»… Το κέλυφος σε αυτήν την περίπτωση ΔΕΝ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ, άμεσα τουλάχιστον. Πρέπει όμως να γίνει κατάσβεση και διακοπή της διαρροής. Εάν το κέλυφος του βυτίου ή της φιάλης εμπλέκεται στη φωτιά, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να μειωθεί η αντίσταση του μετάλλου του περιβλήματος και να δημιουργηθεί κάποιας μορφής έκρηξη, αλλά θα πρέπει να περάσει πολύ ώρα για να συμβεί αυτό. Υπενθυμίζεται ότι στην περίπτωση των Καμένων Βούρλων (1/5/1999), το έλασμα του βυτίου μεταφοράς προπανίου ήταν εκτεθειμένο στη φωτιά περίπου 45 λεπτά… πριν από την έκρηξη – «εκσφενδόνιση» του βυτίου (φαινόμενο BLEVE).
ΔΕΔΟΜΕΝΟ 2: Η επέμβαση της Π.Υ. ήταν άμεση. Τηρήθηκαν όλα τα διεθνή πρωτόκολλα για τέτοιου είδους περιστατικά. Κατάσβεση, περιορισμός της διαρροής, συνεχής ψύξη του βυτίου, χρήση αφρού, μετάγγιση σε άλλο βυτιοφόρο σύμφωνα τις διεθνείς προδιαγραφές ασφαλείας. Όλα αυτά είχαν σαν αποτέλεσμα, ο κίνδυνος να είναι σαφώς εξαιρετικά περιορισμένος για πρόκληση σοβαρής έκρηξης.
ΔΕΔΟΜΕΝΟ 3: Η διαδικασία αυτή από τη στιγμή που έγινε γνωστό το περιστατικό είναι σίγουρο ότι θα πάρει πολλές ώρες (μπορεί και 8 με 10 ώρες).
ΔΕΔΟΜΕΝΟ 4: Η Αστυνομία σύμφωνα με τις οδηγίες που είχε λάβει μερίμνησε για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας…
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΟ ότι οι πολίτες έπρεπε να βιώσουν την απίστευτη ταλαιπωρία παραμένοντας στα αυτοκίνητά τους μέσα στη ζέστη χωρίς νερό, τουαλέτα και κάθε άλλη βοήθεια, χωρίς ενημέρωση και χωρίς διέξοδο… για περισσότερες από 6 ώρες…
Σίγουρα η ασφάλεια προέχει αλλά υπάρχει και η μέριμνα που υποχρεούται να διαθέτει το «κράτος» σε τέτοιες περιπτώσεις… Κι όταν λέμε κράτος εννοούμε την Υπηρεσία που πρέπει αυτή να έχει κάτω από την ομπρέλα της όλους τους φορείς! Να δίνει εντολές – διαταγές για τη διαχείριση της κρίσης. Πολλοί το λένε συντονισμό αλλά είναι πάνω και από την έννοια του συντονισμού. Ονομάζεται ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΗΣ.
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ δεν είναι μόνο η επέμβαση στο βυτιοφόρο, είναι η έγκαιρη ειδοποίηση και ενημέρωση των οδηγών. Πολλά αυτοκίνητα είχαν περάσει από τα διόδια της Κορίνθου όπου οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι τους είπαν ότι η Παλαιά Εθνική ήταν ανοιχτή με κίνηση, ενώ αυτό δεν ίσχυε… Δημιουργήθηκε μεγάλη αναστάτωση όταν έπρεπε να γίνει αναστροφή, όταν πλέον αυτό ήταν δύσκολο. Σε πολλά αυτοκίνητα υπήρχαν ευάλωτα άτομα, ηλικιωμένοι, μικρά παιδιά, άνθρωποι με προβλήματα υγείας που δεν θα έπρεπε να είναι εγκλωβισμένοι για τόσο μεγάλο διάστημα (πάνω από 6 ώρες) και μάλιστα με μεγάλη ζέστη. Με τη διαχείριση που έγινε από την Π.Υ το βασικό που όλοι φοβόμασταν ΕΙΧΕ ΑΠΟΦΕΥΧΘΕΙ…… αλλά δεν εξέλειπε κάθε κίνδυνος. Κινδυνέψαμε πιά, όχι από πιθανή έκρηξη αλλά από την επιτυχή αποτροπή της έκρηξης (!?) από τους χιλιάδες εγκλωβισμένους…
Αλήθεια, ποια πρόβλεψη υπάρχει για περιπτώσεις σοβαρής κρίσης; Εάν το περιστατικό αυτό είχε συμβεί σε κάποια σήραγγα, ποια μέτρα θα έπρεπε να πάρουμε για να προστατεύσουμε τον πληθυσμό; Ποιος δίνει εντολές για όλες τις περιπτώσεις; Υπάρχουν σχέδια διαχείρισης κρίσεων; Ποιος τα εκπονεί; Και ποιός έχει την επιχειρησιακή ευθύνη για την εφαρμογή τους; Τέλος, η Πολιτική Προστασία τι ρόλο παίζει;
Υπήρχε σωστή διαχείριση κρίσης όταν εγκλωβίστηκαν οι οδηγοί στην Αττική Οδό μετά από μία χιονόπτωση όπως αυτή της 24/1/2022; Υπήρχε σωστή διαχείριση κρίσης κατά την πυρκαγιά η οποία έφθασε στην αποθήκη πυρομαχικών της Πολεμικής Αεροπορίας 27/7/2023;
Κάθε κρίση χρειάζεται επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Δηλαδή ανθρώπους έμπειρους στο αντικείμενο, να αποφασίζουν επιτόπου και να συντονίζουν τα πάντα. Τη στιγμή της πυρκαγιάς χρειάζεσαι αξιόμαχο προσωπικό να επιχειρεί επιτόπου. Και «ενιαίο κέντρο» –ενιαία πυραμίδα εντολών (unified chain of command)– να αποφασίζει στιγμιαία επιτόπου. Όχι να χρειάζονται δεκάδες τηλέφωνα για να εξασφαλιστούν εγκρίσεις και υπογραφές, ώστε να ληφθεί η απόφαση «εκκένωσης» μιας περιοχής … Η Ελλάδα έχει πολύ αξιόμαχα στελέχη της Πυροσβεστικής. Λύστε τους τα χέρια! Σπάστε τη γραφειοκρατία που λέγεται «κανονισμός Πολιτικής Προστασίας»! Η Πυροσβεστική μας διαθέτει πολύ έμπειρο επιστημονικό δυναμικό. Ακούστε τους… Τη στιγμή της κρίσης, ΕΝΑΣ αποφασίζει και όλοι οι άλλοι συντονίζονται και εκτελούν.
Έτσι λειτουργεί η Πολιτική Προστασία στην Ιταλία και στην Ιαπωνία. Τη στιγμή της κρίσης, ο υπεύθυνος υπακούει μόνο στον πρωθυπουργό και τον υπακούν όλοι οι άλλοι – υπουργοί, δήμαρχοι κ.λπ. Εκεί δεν φτιάχνουν ακαδημαϊκές «επιτροπές καθηγητών», ούτε ατόμων που απλά χειρίζονται το 112…
Φτιάχνουν επιχειρησιακές δομές αξιόμαχων και έμπειρων στελεχών. Με ευθύνη, αρμοδιότητα και εξουσία συντονισμού όλων των άλλων. Έτσι και μόνο κερδίζονται οι μάχες.
«Επιτελική λειτουργία» δεν είναι ο χαλαρός – και ευκαιριακός – συντονισμός «ανεξάρτητων δρώντων»…
Επιτελική λειτουργία σημαίνει να υπάρχει ενιαίος σχεδιασμός ΠΡΙΝ προκύψει η κρίση, και ενιαία διοίκηση ΟΤΑΝ προκύψει η κρίση.
Όχι να κάνει καθένας ό,τι θέλει κι ό,τι τον “φωτίσει”.
Αυτό σημαίνει «ολιστική προσέγγιση». Αυτό σημαίνει unified chain of command.
«Πολιτική προστασία» δεν είναι μια ακόμα γραφειοκρατική δομή, μια ακόμα δημόσια υπηρεσία με κατακερματισμένες και επικαλυπτόμενες αρμοδιότητες.
Ας δώσουμε στην Πολιτική προστασία τον επιτελικό ρόλο που χρειάζεται – και χωρίς τον οποίο δεν έχει νόημα.
(fb) Aristothea Lazaridis, χημικός μηχανικός.(Chemical Engineer. M.Sc.Ch.E – Safety Enginer) Επί σειρά ετών δίδαξε στις σχολές της Πυροσβεστικής Ακαδημίας.
