09-04-2025, Ω/18:40′
Νότια του αστερισμού του Κριού, βρίσκεται ο αστερισμός των Ιχθύων, το 12ο και τελευταίο ζώδιο του ζωδιακού κύκλου.
Ο μεγάλος αυτός αστερισμός περιλαμβάνει 76 άστρα, αλλά κανένα δεν είναι ιδιαίτερα λαμπρό. Ο ζωδιακός αυτός αστερισμός περιλαμβάνεται μεταξύ των αστερισμών της Ανδρομέδας και του Πήγασου προς βορρά, του Κήτους προς νότο, του Τριγώνου και του Κριού προς ανατολάς και του Υδροχόου προς δυσμάς. Οι αστρικοί χάρτες παριστάνουν τους δύο Ιχθύς, το βόρειο και το Νότιο, όπως ονομάζονται, να ενώνονται μεταξύ τους με δύο ταινίες που καλούνται λίνοι.
Ο ένας από αυτούς, ο βόρειος λίνος, σχηματίζεται από τα άστρα ο, η, ρ και υ, ενώ ο νότιος από τα αστέρια δ, ε, ζ και ξ. Το λαμπρότερο άστρο του αστερισμού, το α Ιχθύων, παριστάνει τον κόμπο με τον οποίο συνδέονται οι δύο λίνοι και ονομάζεται σύνδεσμος των λίνων. Όταν ο Ήλιος εισέρχεται στο ζώδιο των Ιχθύων, έχουμε εαρινή ισημερία, και κοντά στο άστρο ω των Ιχθύων βρίσκεται το εαρινό ισημερινό σημείο γ. Στα όρια του αστερισμού των Ιχθύων την 2α Σεπτεμβρίου 1804 ο Harding ανακάλυψε τον αστεροειδή Juno (Ήρα).
Ποιοι, όμως, είναι οι Ιχθείς κατά την παγκόσμια και ελληνική μυθολογία;
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, οι δύο Ιχθείς παριστάνουν την Αφροδίτη και τον Έρωτα, που εγκατέλειψαν τον Όλυμπο μαζί με τους άλλους θεούς και κατέφυγαν στην Αίγυπτο, κατά τη διάρκεια της γιγαντομαχίας. Εκεί μεταμορφώθηκαν σε ζώα, για να γλιτώσουν από την καταδίωξη του γίγαντα Τυφωέα ή Τυφώνα, γιου του Ταρτάρου και της Γης. Η Αφροδίτη και ο γιος της ο Έρωτας, μετά από πολλές περιπέτειες έφθασαν στον ποταμό Ευφράτη. Κι εκεί όμως τους βρήκε ο Τυφώνας. Τρομαγμένοι οι δύο θεοί έπεσαν μέσα στο ποτάμι, μεταμορφωμένοι σε ψάρια που κατά την μυθολογία παριστάνουν τον αστερισμό των Ιχθύων. Κατά μια άλλη παρόμοια εκδοχή, οι Ιχθείς είναι τα δύο ψάρια που οδήγησαν την θεϊκή δυάδα σε ασφαλές καταφύγιο, όταν έπεσαν στον Ευφράτη, για να σωθούν από το γίγαντα Τυφώνα που τους κυνηγούσε. Οι θεοί, από την ευγνωμοσύνη τους τοποθέτησαν τα δύο αυτά ψάρια στον ουρανό και σχηματίστηκε έτσι το ζώδιο των Ιχθύων.
Σύμφωνα με άλλες απόψεις, οι δύο Ιχθείς είναι τα δύο δελφίνια που συνόδευαν πάντα το θεό της θάλασσας Ποσειδώνα στις διάφορες μετακινήσεις του. Σύμφωνα με τον Ερατοσθένη ο αστερισμός συμβόλιζε την μεγάλη θεά των Συρίων «Derke» ή «Derketo». Από το γεγονός αυτό αργότερα συναντάμε τις ονομασίες, «Dea Syria» (Σύρια Θεά), «Derkis» και «Proles Dercia», δηλαδή «Δέρκιον τέκνο». Λόγω αυτού του γεγονότος ο αστερισμός των Ιχθύων παρίστατο ως ένας πελώριος Ιχθύς με κεφαλή γυναικός. Ο Δανός Φίλιππος Καίσιος (1662) εξέφρασε την άποψη ότι οι Ιχθείς παριστάνουν τους Ιχθείς με τους οποίους Ο Χριστός χόρτασε «πεντακισχιλίους άνδρας εκτός των γυναικών και των παιδιών, ενώ ο Caesius τον ονομάζει Ι.Χ.Θ.Υ.Σ, από τα αρχικά του Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ.
Φίλες και φίλοι, οι Ιχθείς είναι το τελευταίο σύμβολο του ζωδιακού κύκλου, στενά συνδεδεμένο με το συμβολισμό του νερού και με τη διάλυση των μορφών. Ο Ποσειδώνας που χτυπάει τα κύματά με την τρίαινά του κάνοντας να πεταχτούν από αυτά άλογα και ταύροι, εκφράζει συμβολικά τη γέννηση της κοσμικής ενέργειας από τα βάθη του αρχέγονου ωκεανού.
Σημειώνουν την τελική στιγμή, που γι΄ αυτό, περιέχει την αρχή του καινούργιου κύκλου. Με τους Ιχθείς, σχετίζεται η ενσάρκωση, σε μορφή ψαριού, του Vishnu, στην Ινδία, και ο Χαλδαϊκός μύθος του Oannes, του ανθρώπου ψαριού. Στο μυστικισμό, εκφράζει την αυταπάρνηση και την αποβολή των παθών. Η δυϊκή όψη αυτού του συμβόλου εκφράζεται πολύ σωστά από τη ζωδιακή αναπαράσταση αυτή καθαυτή, αποτελούμενη από δυο ψάρια τοποθετημένα παράλληλα το ένα προς το άλλο , αλλά που βλέπουν σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Το αριστερό εκφράζει την ιδέα της συνέλιξης ή την αρχή του καινούργιου κύκλου στον κόσμο των φαινομένων, ενώ το ψάρι που βλέπει δεξιά δείχνει την κατεύθυνση της εξέλιξης, δηλαδή το δρόμο που οδηγεί έξω από τον κύκλο.
Αλλά… ας επανέλθουμε στο μύθο και την τεράστια σημασία του. Ρώτησαν τον Josefh Cambell: «πώς ζούμε χωρίς μύθους;» Κι εκείνος απάντησε: «Το άτομο πρέπει να βρει κάποια όψη του μύθου που να σχετίζεται με τη δική του ζωή. Ο μύθος εξυπηρετεί κατά κύριο λόγο τέσσερις λειτουργίες. Η πρώτη είναι η μυστικιστική – για τούτη μιλούσα, καθώς συνειδητοποιούμε το θαύμα του σύμπαντος, το θαύμα που αποτελούμε εμείς οι ίδιοι, και νιώθουμε δέος για αυτό το μυστήριο. Ο μύθος εισάγει τον κόσμο στη διάσταση του μυστηρίου, στη συνειδητοποίηση του μυστηρίου που υπολανθάνει σε όλες τις μορφές. Εάν χαθεί αυτό, παύει να υπάρχει μυθολογία, Εάν το μυστήριο εκδηλώνεται μέσω όλων των πραγμάτων, το σύμπαν καθίσταται, μπορούμε να πούμε, μια άγια εικόνα. Σχετιζόμαστε διαρκώς με το υπερβατικό μυστήριο μέσω των καταστάσεων που ζούμε στην καθημερινή ζωή».
Σας ευχόμαστε ένα όμορφο βράδυ και μια θαυμαστή εβδομάδα.
ΒΑΣΩ ΔΕΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΗΓΕΣ: Σ. Θεοδοσίου, Μ. Δανέζης: «Τα άστρα και οι Μύθοι τους» Εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα 1991. Σ. Πλακίδης: «Η Μυθολογία η ονοματολογία και τα αξιοπερίεργα των αστερισμών», Σύλλογος προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων, Αθήνα 1992, Juan Eduardo Cirlot, “Το Λεξικό των Συμβόλων».
