Πανελλήνια Ένωση Αποστράτων Πυροσβεστικού Σώματος

Π.Ε.Α.Π.Σ.

Μία φιλόξενη κυψέλη για όλους τους συνταξιούχους του Πυροσβεστικού Σώματος και τις οικογένειές τους.

ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ ΤΟ ΜΥΘΙΚΟ ΛΟΥΛΟΥΔΙ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

12-06-2024, Ω/18:15′

Ο Ήλιος και η Ωκεανίδα νύμφη Κλυτία, ζούσαν ένα μεγάλο έρωτα, τον οποίο όμως κατέστρεψε η θεά Αφροδίτη για να τον εκδικηθεί που φανέρωσε το δεσμό της με τον Άρη. Ανήμπορος στη θέληση της θεάς, ο Ήλιος ερωτεύτηκε παράφορα την Λευκοθόη, κόρη της Ευρυνόμης και του βασιλιά της Περσίας Όρχαμου. Ο Ήλιος έστελνε τις περισσότερες αχτίδες του μόνο σ΄ αυτήν για να βλέπει την ομορφιά της να λάμπει. Ανέτειλε πιο νωρίς και έδυε πιο αργά για να την βλέπει και να την θαυμάζει. Η Λευκοθόη συνέχιζε τη ζωή της χωρίς να γνωρίζει τις προθέσεις του Ήλιου. Τότε αυτός πήρε τη μορφή της μητέρας της, της Ευρυνόμης για να μπει στο δωμάτιο. Έδιωξε τις θεραπαινίδες της, λέγοντάς τους πως ήθελε να της πει κάτι σημαντικό.  Όταν έμειναν μόνοι, αποκάλυψε το πραγματικό του πρόσωπο και έλαμψε μπροστά της. « Εγώ είμαι αυτός που σας βλέπει όλους και φωτίζει το Σύμπαν, εγώ είμαι το φως της γης και σ΄ αγαπώ». Η κοπέλα, παρόλο, που στην αρχή φοβήθηκε, όταν τον είδε μες στη λαμπρότητά του και άκουσε την ερωτική του εξομολόγηση, τον ερωτεύτηκε παράφορα.

Αυτό, όμως, προκάλεσε την οργή της προδομένης Κλυτίας. Μαρτύρησε το μυστικό τους στον πατέρα της κοπέλας, τον βασιλιά Όρχαμο κι εκείνος τιμώρησε την κόρη του σε αργό και βασανιστικό θάνατο θάβοντάς την ζωντανή. Απελπισμένος ο Ήλιος για το θάνατο της αγαπημένης του περιέχυσε με αμβροσία τη γη γύρω της και της υποσχέθηκε πως θα την κάνει αθάνατη. Από το σώμα της φύτρωσε ένα δέντρο που παράγει το αρωματικό και γνωστό σε όλους μας λιβάνι. Ο Ήλιος τότε, έπαψε να φωτίζει την Κλυτία. Εκείνη, απαρηγόρητη,  πέθανε από τον καημό της. Πάνω στον τάφο της φύτρωσε ένα κίτρινο λουλούδι, το ηλιοτρόπιο, το οποίο στρέφεται προς τη μεριά του ήλιου μαρτυρώντας τον αιώνιο έρωτά της προς αυτόν. Ο θρύλος θέλει τα ηλιοτρόπια όταν βρίσκονται κοντά σε δέντρα με λιβάνι να τα μαραίνουν και να μαραίνονται και τα ίδια αμέσως μετά.  (Ιστορία που μας λέει ο Οβίδιος).

Μια άλλη εκδοχή του μύθου θέλει την Κλιτύ μια όμορφη νύμφη του νερού, να ερωτεύεται παθιασμένα τον Θεό Απόλλωνα, όμως εκείνος αδιαφορούσε γι΄ αυτήν. Τότε η νύμφη έχασε τη λάμψη της, μαράζωσε από τον καημό της και πέθανε. Στον τόπο ταφής της, φύτρωσε το πρώτο ηλιοτρόπιο, διασώζοντας στα πέταλά του τη λάμψη της γήινης ζωής της.

Οι Ίνκας λάτρευαν τα γιγάντια ηλιοτρόπια. Οι ιέρειες των Αζτέκων φορούσαν στεφάνια και στόλιζαν τους καρπούς των χεριών τους με αυτά. Οι Ινδιάνοι για να τιμήσουν τους νεκρούς τους έθαβαν μαζί τους ένα σκεύος με σπόρους από ηλιοτρόπια. Μια ποικιλία του ηλιοτρόπιου, η «αγκινάρα Ιερουσαλήμ» χρησιμοποιήθηκε για θεραπευτικούς σκοπούς. Οι πρώτοι άποικοι της Αμερικής, μετέφεραν το λουλούδι και θεωρούσαν το Νέο Κόσμο, ως τη δική τους νέα Ιερουσαλήμ. Τα ηλιοτρόπια δεν είναι μόνο διακοσμητικά λουλούδια. Η χρήση τους αδιάλειπτη στους αιώνες. Είναι γνωστή η θρεπτική αξία των σπόρων της. Λέγεται πως Κινέζοι βασιλείς και οι οικογένειές τους, τους κατανάλωναν καθημερινά για να κερδίσουν την αθανασία. Ένα  περιδέραιο, επίσης, από τους σπόρους του ηλιοτρόπιου, λεγόταν πως έφερνε καλοτυχία. Στο Μεσαίωνα, αν κάποιος έβαζε ένα λουλούδι κάτω από το μαξιλάρι του τότε θα μάθαινε την αλήθεια που αναζητούσε.

Είναι γνωστό, επίσης πως οι ηλίανθοι είναι φυσικοί απολυμαντές του περιβάλλοντος.   Μπορούν να εξαλείψουν το μόλυβδο, το ουράνιο, το αρσενικό και άλλα τοξικά βαρέα μέταλλα από μολυσμένα εδάφη, καθώς και να καθαρίσουν τον αέρα και να καταστήσουν ξανά ασφαλή τα αποθέματα νερού. Οι ηλίανθοι έχουν χρησιμοποιηθεί για να απορροφήσουν τη ραδιενέργεια από τους χώρους πυρηνικών ατυχημάτων, ιδίως στο Τσερνομπίλ στην Ουκρανία και στη Φουκουσίμα στην Ιαπωνία.

Φίλες και φίλοι, η επιστήμη, άνοιξε πολλές «κλειστές» πόρτες κι έριξε φως σε όλες τις σκοτεινές γωνιές όπου τρύπωναν άγνοια και δεισιδαιμονία. Κι ευτυχώς για μας, μένουν πολλές ακόμα να ανοίξουν και να απαντηθούν πολλά ερωτήματα. Για να επανέλθουμε στο ηλιοτρόπιο, γενετιστές και βιολόγοι μελετώντας τη συνήθεια του φυτού να στρέφεται προς τον ήλιο ανακάλυψαν πως  με αυτό τον τρόπο το λουλούδι λαμβάνει περισσότερο φως, έλκοντας ακόμα περισσότερες μέλισσες επικονιαστές, οι οποίες αγαπούν τα ζεστά λουλούδια. Η ανακάλυψη, όμως, αυτή δεν απομάγευσε το ηλιοτρόπιο, εμπνέοντας «μυθικούς» καλλιτέχνες.

Το τραχύ και καθόλου ντελικάτο λουλούδι, «το χωριάτικο ηλιοτρόπιο» όπως συνήθιζε να το αποκαλεί ο Βαν Γκογκ, άγριο και ευθυτενές, με το φως του φώτιζε τις   πιο σκοτεινές του μέρες κι έμελλε να μας αφήσει με τους πίνακές του πραγματικά έργα τέχνης που σκορπίζουν ήλιο και φύση, ακόμα και στις πιο μουντές και παγωμένες αίθουσες τέχνης.

«Τα νησιά με το μίνιο και με το φούμο, τα νησιά με το σπόνδυλο καποιανού Δία, τα νησιά με τους έρημους ταρσανάδες, τα νησιά με τα πόσιμα γαλάζια ηφαίστεια. Στγο μελτέμε τα ορτσάροντας με κόντρα-φλόκο. Στο γαρμπή τ΄ αρμενίζοντας πόντζα – λαμπάντα έως όλο το μάκρος τους  τ΄ αφρισμένα με λιτρίδια μαβιά και με ηλιοτρόπια». Άξιον Εστί Οδυσσέας Ελύτης.

Και να μοιραστώ μαζί σας την πιο ζωντανή ανάμνηση της παιδικής μου ηλικίας. Έναν πυκνόφυτο, ανθισμένο κήπο κάπου στο Περιστέρι (ναι στο Περιστέρι!), με το μεγαλύτερο μέρος του γεμάτο πανύψηλα ηλιοτρόπια. Εκεί κάτω από τη σκιά τους καθόμουν τα μεσημέρια που οι μεγάλοι κοιμούνταν, αυτά γνώριζαν κάθε μικρό μου μυστικό, αυτά μου δίδαξαν δίχως να μιλούν πως η πορεία είναι προς τον ήλιο, αφήνοντας πίσω τους τις σκιές.

Βάσω Δενδροπούλου

ΠΗΓΕΣ: ΑΜΑΛΙΑ ΜΕΓΑΠΑΝΟΥ «Πρόσωπα και Άλλα Κύρια Ονόματα», PIERRE GRIMAL «Λεξικό της Ελληνικής και Ρωμαϊκής Μυθολογίας»

Related Articles

Stay Connected

567ΥποστηρικτέςΚάντε Like

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ