11-07-2026, Ω/16:20′

Το μεγάλο ριφιφί στις καταθέσεις: Πώς χάθηκε το ένα τέταρτο μέσα σε μια 6ετία – Στροφή στο ρίσκο λόγω πληθωρισμού

O επίμονος πληθωρισμός μετά το τέλος της πανδημίας ροκανίζει ταχύτατα τις καταθέσεις και πλέον μέχρι το τέλος του έτους θα έχει εξαφανίσει το ένα τέταρτο των διαθέσιμων καταθέσεων που διατηρεί ένα νοικοκυριό σε έναν απλό λογαριασμό ταμιευτηρίου μετρώντας από το 2020 μέχρι σήμερα.

«Μα εγώ 10.000 € είχα στην τράπεζα το 2020 και 10.000 € έχω και σήμερα» θα υποστηρίξει κανείς. Προφανώς και ισχύει αυτό. Μόνο που για να αγοράσεις προϊόντα και υπηρεσίες αξίας 10.000 € το 2020 έπρεπε να πληρώσεις… 10.000 € και σήμερα απαιτούνται για τα ίδια ακριβώς προϊόντα και υπηρεσίες περίπου 12.538 €. Με αυτό το δεδομένο, είναι προφανές ότι τα σημερινά 10.000 € στον αποταμιευτικό σας λογαριασμό δεν έχουν καμία σχέση με τα αντίστοιχα του 2020.

Ο αόρατος φόρος

Στην πραγματικότητα, αν κάνουμε την αντίστροφη πράξη, η πραγματική αγοραστική δύναμη αυτών των 10.000 ευρώ έχει συρρικνωθεί σήμερα κοντά στα 8.000 ευρώ σε όρους 2020. Πρόκειται για έναν «αόρατο φόρο» που δεν εμφανίζεται σε κανένα εκκαθαριστικό, αλλά αφαιρεί αθόρυβα πλούτο. Η “άμυνα” των νοικοκυρών απέναντι σε αυτό το κύμα ακρίβειας –που ξεκίνησε με το εκρηκτικό 9,6% του 2022 και συνεχίζεται με ρυθμούς της τάξης του 3,7% το 2026– ήταν πρακτικά ανύπαρκτη, καθώς τα τραπεζικά επιτόκια των απλών λογαριασμών ταμιευτηρίου παρέμειναν καθ’ όλη τη διάρκεια της εξαετίας καθηλωμένα κοντά στο μηδέν. Να σημειωθεί ότι η ανησυχία για την μελλοντική πορεία των τιμών γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη καθώς ο πληθωρισμός μετά τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά ανθεκτικός.

Η μεγάλη στροφή προς τις επενδύσεις

Αυτή η παρατεταμένη «αιμορραγία» των παραδοσιακών αποταμιεύσεων έχει αρχίσει να αλλάζει ριζικά τη συμπεριφορά των Ελλήνων καταθετών. Αιτία ότι ολοένα και περισσότεροι συνειδητοποιούν ότι τα 10.000 ευρώ του 2020 δεν είναι ίδια με τα 10.000 ευρώ του 2026. Αντιλαμβανόμενοι ότι το να αφήνουν τα χρήματά τους “κλειδωμένα” σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου ισοδυναμεί με σίγουρη απώλεια αξίας, πολλοί στρέφονται πλέον στην αναζήτηση επενδυτικών προϊόντων με μεγαλύτερες αποδόσεις. Και έτσι, μπαίνουν στη διαδικασία λ να αναλάβουν και το ανάλογο ρίσκο.

Η ανάγκη για τη διασφάλιση της αγοραστικής δύναμης του κεφαλαίου τους έχει οδηγήσει σε σημαντική εισροή κεφαλαίων σε εναλλακτικές επιλογές: από τις προθεσμιακές καταθέσεις με έστω ελαφρώς καλύτερους όρους και τα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου (σ.σ οι αποδόσεις τους πλέον έχουν ανέβει πάνω από το 2% αλλά παραμένουν σταθερά χαμηλότερα από τον πληθωρισμό), μέχρι τα αμοιβαία κεφάλαια, τα ομόλογα και τις μετοχικές τοποθετήσεις. Για ένα μεγάλο μέρος των αποταμιευτών, το ρίσκο δεν ορίζεται πλέον μόνο από την πιθανότητα μιας επενδυτικής διακύμανσης, αλλά από τη βεβαιότητα ότι η αδράνεια θα συνεχίσει να “ροκανίζει” το μέλλον της οικογένειάς τους.

Η εποχή που η τράπεζα λειτουργούσε ως ένας ασφαλής «κουμπαράς» που απλώς διατηρούσε την αξία του χρήματος ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Πλέον, η ενεργός διαχείριση και η αναζήτηση αποδόσεων που τουλάχιστον ισοφαρίζουν τον πληθωρισμό έχουν μετατραπεί από επιλογή λίγων, σε αναγκαιότητα για πολλούς.

fpress.gr