Το Παράρτημα Θεσσαλονίκης του Πολεμικού Μουσείου. Ο νέος Οργανισμός προβλέπει συμμετοχή δωρητών και επιχειρηματιών στα τοπικά συμβούλια.
19-09- 2026, Ω/22:00′
Τα Πολεμικά Μουσεία της περιφέρειας σε χέρια ιδιωτών με ΠΔ
Δωρητές και επιχειρηματίες μπαίνουν με τριετή θητεία στα τοπικά συμβούλια – Πρόσβαση, επιρροή και κίνδυνοι σύγκρουσης συμφερόντων
Τα Πολεμικά Μουσεία της περιφέρειας περνούν σε χέρια ιδιωτών με προεδρικό διάταγμα, που προβλέπει ρητά ότι δωρητές και επιχειρηματίες μπορούν να διορίζονται στα τοπικά συμβούλια των Παραρτημάτων με τριετή θητεία.
Η θέση αυτή τους εξασφαλίζει σταθερή παρουσία δίπλα στη διοίκηση του κάθε Παραρτήματος και πρόσβαση σε έναν δημόσιο φορέα του ΥΠΕΘΑ.
Στα τοπικά συμβούλια των Παραρτημάτων μπαίνουν πλέον ρητά δωρητές και επιχειρηματίες.
Το άρθρο 26 προβλέπει έως πέντε μέλη με τριετή θητεία και αναφέρει: «Ως μέλη του τοπικού συμβουλίου διορίζονται επιφανή μέλη της τοπικής κοινωνίας και ιδίως δωρητές, ο/η Δήμαρχος ή Αντιδήμαρχος του οικείου δήμου, επιχειρηματίες και καταξιωμένα πρόσωπα από τον χώρο της τέχνης».
Η λέξη «ιδίως» έχει τη σημασία της. Η απαρίθμηση δεν είναι κλειστή, αλλά το κράτος επιλέγει ποιες κατηγορίες θεωρεί ότι αξίζει να κατονομάσει.
Δεν κατονομάζει ιστορικούς, μουσειολόγους ή ερευνητές. Κατονομάζει όμως δωρητές και επιχειρηματίες.
Έτσι η οικονομική σχέση με το Μουσείο και η επιχειρηματική ιδιότητα μπαίνουν ευθέως στη διαδικασία επιλογής ανθρώπων που θα αποκτήσουν τριετή θέση στα τοπικά συμβούλια.
Από τη δωρεά στη θέση στο συμβούλιο
Τα Παραρτήματα μπορούν να διαχειρίζονται τοπικούς οικονομικούς πόρους και ο νέος Οργανισμός αναφέρει ειδικά τις δωρεές και τα εισιτήρια. Οι οικονομικές συναλλαγές και ο ετήσιος προϋπολογισμός τους εγκρίνονται από το κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του Πολεμικού Μουσείου, ενώ και η διαχείριση των δωρεών γίνεται με την έγκρισή του.
Ο ίδιος άνθρωπος μπορεί επομένως να είναι δωρητής του Παραρτήματος και να επιλεγεί στη συνέχεια ως μέλος του τοπικού συμβουλίου του.
Ο διορισμός γίνεται με απόφαση του κεντρικού Δ.Σ. Το προεδρικό διάταγμα δεν θέτει συγκεκριμένο ύψος δωρεάς ούτε περιγράφει κριτήρια με τα οποία θα επιλέγεται ένας δωρητής ή επιχειρηματίας αντί κάποιου άλλου.
Και δεν πρόκειται για έναν τιμητικό τίτλο που εξαντλείται σε μια τελετή. Η θητεία είναι τριετής και το τοπικό συμβούλιο συνεδριάζει τακτικά μία φορά κάθε μήνα, ενώ μπορεί να συγκαλείται και εκτάκτως. Πρόεδρος είναι ο Διευθυντής του Παραρτήματος.
Ο δωρητής ή επιχειρηματίας αποκτά έτσι σταθερή παρουσία και συστηματική επαφή με τη διοίκηση του Παραρτήματος.
Θολός ο ρόλος των τοπικών συμβουλίων
Το άρθρο 26 είναι αναλυτικό για τη σύνθεση του συμβουλίου. Καθορίζει πόσα μέλη θα έχει, ποιοι μπορούν να διοριστούν, πόσο διαρκεί η θητεία τους, ποιος προεδρεύει, κάθε πότε συνεδριάζουν και πότε υπάρχει απαρτία.
Δεν περιγράφει όμως τις αρμοδιότητες του τοπικού συμβουλίου.
Ένας επιχειρηματίας ή δωρητής μπορεί επομένως να βρίσκεται κάθε μήνα στο ίδιο τραπέζι με τον Διευθυντή του Παραρτήματος επί τρία χρόνια, χωρίς στο συγκεκριμένο άρθρο να ορίζεται ποια θέματα θα συζητά το συμβούλιο, σε ποια θα γνωμοδοτεί και μέχρι πού φτάνει ο ρόλος των μελών του.
Τα Παραρτήματα, πάντως, δεν περιορίζονται στην παρουσίαση ιστορικών εκθεμάτων. Διαχειρίζονται δωρεές και εισιτήρια, έχουν χώρους που μπορούν να παραχωρούνται για εκδηλώσεις, κυλικεία και μουσειακό υλικό.
Ο κατασκευαστής που γνωρίζει τις ανάγκες του Μουσείου
Ένα απλό παράδειγμα δείχνει πού μπορεί να εμφανιστεί σύγκρουση συμφερόντων.
Επιχειρηματίας με κατασκευαστική εταιρεία χρηματοδοτεί εργασίες σε ένα Παράρτημα και στη συνέχεια διορίζεται στο τοπικό συμβούλιο. Αργότερα προκύπτουν νέες επισκευές, ανακαίνιση, ηλεκτρολογικές εργασίες ή άλλες τεχνικές παρεμβάσεις.
Μπορεί να μην υπογράφει καμία ανάθεση και να μην παίρνει μέρος σε διαγωνισμό. Έχει όμως ήδη κάτι που δεν διαθέτει ένας ανταγωνιστής του: τακτική παρουσία στον φορέα, προσωπική επαφή με τη διοίκησή του και γνώση των αναγκών του.
Η επιχειρηματική αξία αυτής της πρόσβασης υπάρχει πολύ πριν φτάσει μια δουλειά στο στάδιο της σύμβασης.
Κυλικεία, χώροι και εκδηλώσεις
Ανάλογη περίπτωση μπορεί να υπάρξει με επιχειρηματία της εστίασης ή της διοργάνωσης εκδηλώσεων.
Ο νέος Οργανισμός προβλέπει για τα Παραρτήματα εκμίσθωση και λειτουργία κυλικείου, καθώς και παραχώρηση χώρων για εκδηλώσεις ακόμη και χωρίς αντάλλαγμα.
Ένα μέλος του τοπικού συμβουλίου μπορεί να δραστηριοποιείται στον ίδιο επιχειρηματικό χώρο ή να συνδέεται επαγγελματικά με εταιρεία που ενδιαφέρεται για τέτοιες δραστηριότητες.
Η σύγκρουση συμφερόντων δεν αρχίζει μόνο όταν κάποιος καλείται να ψηφίσει υπέρ της δικής του εταιρείας. Η πρόσβαση σε ανθρώπους, πληροφορίες και ανάγκες μπορεί να έχει δημιουργήσει πλεονέκτημα πολύ νωρίτερα.
Η επικοινωνία μπορεί επίσης να γίνει δουλειά
Κάθε Παράρτημα διαθέτει Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων, το οποίο χειρίζεται την προβολή, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης και τις συνεντεύξεις Τύπου.
Ένας ιδιοκτήτης εταιρείας επικοινωνίας, διαφήμισης ή διοργάνωσης εκδηλώσεων που διορίζεται στο τοπικό συμβούλιο μπορεί λοιπόν να έχει επαγγελματικό αντικείμενο που συναντά άμεσα ανάγκες του Παραρτήματος.
Δεν χρειάζεται να υπάρξει απευθείας ανάθεση για να αποκτήσει αξία αυτή η θέση. Η γνώση του τι χρειάζεται ένας φορέας και η προσωπική επαφή με όσους τον διοικούν αποτελούν από μόνες τους επιχειρηματικό πλεονέκτημα.
Τα εκθέματα και οι ιδιωτικές συλλογές
Ο Οργανισμός επιτρέπει επίσης τη διάθεση μουσειακών αντικειμένων των Παραρτημάτων με χρησιδάνειο, ύστερα από απόφαση του κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου.
Ένας δωρητής που είναι παράλληλα συλλέκτης ή συνδέεται με ιδιωτικό μουσείο, ίδρυμα ή εκθεσιακό χώρο μπορεί να βρίσκεται στο τοπικό συμβούλιο του ίδιου Παραρτήματος από το οποίο προέρχονται τα αντικείμενα.
Την τελική απόφαση για το χρησιδάνειο την παίρνει το κεντρικό Δ.Σ. Η θέση στο τοπικό συμβούλιο, όμως, του παρέχει πρόσβαση στη διοίκηση, γνώση των συλλογών και σταθερή παρουσία μέσα στον φορέα.
Οι εφοπλιστές είχαν ήδη μπει στο Πολεμικό Μουσείο
Η σύνδεση ισχυρών οικονομικών παραγόντων με το Πολεμικό Μουσείο έχει ήδη προηγούμενο.
Το 2024, όπως είχε γράψει το Armyvoice.gr, στο Διοικητικό Συμβούλιο του Πολεμικού Μουσείου τοποθετήθηκαν μεταξύ άλλων ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, ο Ευάγγελος Αγγελάκος και ο Παναγιώτης Λασκαρίδης, οι οποίοι εμφανίζονταν στην απόφαση με την ιδιότητα του «Δωρητή». Ο Δένδιας διόρισε εφοπλιστές στο Πολεμικό Μουσείο.στην απόφαση με την ιδιότητα του «Δωρητή». Ο Δένδιας διόρισε εφοπλιστές στο Πολεμικό Μουσείο στην απόφαση με την ιδιότητα του «Δωρητή».
Η νέα ρύθμιση μεταφέρει πλέον ρητά το ίδιο μοντέλο και στα τοπικά συμβούλια των Παραρτημάτων, κατονομάζοντας τους δωρητές και τους επιχειρηματίες ως πρόσωπα που μπορούν να συμμετέχουν.
Το κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο έχει μάλιστα την εξουσία να ανακηρύσσει «μεγάλους ευεργέτες, μεγάλους χορηγούς, στρατηγικούς συνεργάτες και δωρητές» και είναι το ίδιο όργανο που διορίζει τα μέλη των τοπικών συμβουλίων.
Ένας ιδιώτης μπορεί έτσι να αναγνωρίζεται από το Μουσείο ως δωρητής ή χορηγός και το ίδιο Διοικητικό Συμβούλιο να τον επιλέγει αργότερα για τριετή θέση σε συμβούλιο Παραρτήματος.
Από τις δωρεές στους βαθμούς «επί τιμή»
Τα τελευταία χρόνια οι δωρεές προς τις Ένοπλες Δυνάμεις έχουν συνδεθεί και με την απονομή στρατιωτικών βαθμών «επί τιμή».
Το ΥΠΕΘΑ είχε συνδέσει δημόσια την τελευταία απονομή με δωρεές προς στρατιωτικές σχολές, το Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών και το ΓΕΕΘΑ.
Οι δωρεές επομένως δεν συνοδεύονται μόνο από δημόσιες ευχαριστίες. Έχουμε ήδη δωρητές στο κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο του Πολεμικού Μουσείου, απονομές στρατιωτικών βαθμών «επί τιμή» σε δωρητές και τώρα ρητή πρόβλεψη για δωρητές και επιχειρηματίες στα τοπικά συμβούλια των Παραρτημάτων.
Ιδιώτες και μέσα στις Ένοπλες Δυνάμεις
Την ίδια ώρα διευρύνεται και η συζήτηση για τη χρήση ιδιωτών από τις ίδιες τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, μιλώντας στην Πράγα, περιέγραψε συμβάσεις με επαγγελματίες του ιδιωτικού τομέα ήδη από την περίοδο της ειρήνης. Ανέφερε ειδικούς στην κυβερνοασφάλεια, τεχνικούς εφοδιαστικής, αναλυτές δεδομένων και μηχανικούς επικοινωνιών, οι οποίοι θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περίοδο κρίσης.
Η περίπτωση αυτή δείχνει ότι η είσοδος ιδιωτών απλώνεται πλέον και σε πεδία που συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στην ίδια ομιλία, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ άνοιξε τον δρόμο και για εμπλοκή ιδιωτικών υποδομών και επιχειρήσεων σε στρατιωτικές ανάγκες σε περίοδο κρίσης.
Πηγή: Armyvoice.gr / Ιωάννα Ηλιάδη
