04-08-2025,Ω/14:45΄
Λίγο πιο κάτω από τον Ηνίοχο βρίσκεται ο ζωδιακός αστερισμός του Ταύρου, που τα τρία κυριότερα άστρα του σχηματίζουν ένα τρίγωνο, με το λαμπρότερο στο μάτι του Ταύρου και τα άλλα δύο άστρα να αντιστοιχούν στα κέρατά του. Βρίσκεται βόρεια του Ισημερινού, μεταξύ του Περσέα, του Ηνίοχου, των Διδύμων, του Ωρίωνα και του Ηριδανού. Είναι πολύ μεγάλος αστερισμός με 188 άστρα. Το λαμπρότερο άστρο του είναι ο Λαμπαδίας ή Αλντεμπαράν, που αντιστοιχεί στο μάτι του Ταύρου.
Η ονομασία του προέρχεται από το αραβικό Αλ Νταμπαράν. Σημαίνει ο ακόλουθος, ο τελευταίος των Υάδων, μια και φαίνεται ότι τις ακολουθεί. Όπως προκύπτει από την ονομασία του, κοντά του βρίσκεται το σμήνος των Υάδων. Οι αρχαίοι Έλληνες τον ονόμαζαν ακόμα «Νότιο οφθαλμό του Ταύρου», ενώ ο Πτολεμαίος στη Μαθηματική Σύνταξή του, τον ονόμασε «Λαμπρόν των Υάδων ή Λαμπαδίαν».
Για τον αστερισμό αυτόν ο Βιργίλιος αναφέρει: «Ο Λευκός Ταύρος ανοίγει με τα χρυσά του κέρατα το έτος». Στο αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο το έτος άρχιζε το Μάρτιο, όταν ο Ταύρος ήταν μόλις ορατός στα Δυτικά.
Ποιος όμως ήταν ο μυθικός ταύρος ο οποίος έγινε αστερισμός από τους αρχαίους Έλληνες; Και τι συμβόλιζε στις αρχαίες ανατολικές, κυρίως, θρησκείες, αλλά και στις παγκόσμιες μυθολογίες;
Ο αστερισμός του Ταύρου είχε μεταφερθεί στην αρχαία Ελλάδα, όπως και οι περισσότεροι ζωδιακοί αστερισμοί άλλωστε, από τους λαούς της Μέσης Ανατολής. Στους λαούς αυτούς ήταν διαδεδομένη η λατρεία ταυρόμορφων θεών, όπως για παράδειγμα ήταν ο θεός Οσιρις των Αιγυπτίων και το περίφημο «Χρυσό Βόδι» των Εβραίων. Οι Ελληνες όμως είχαν εντάξει αυτόν τον αστερισμό στη μυθολογία τους με τόσο μεγάλη ευρηματικότητα και χάρη, ώστε σήμερα η ανατολική προέλευση του αστερισμού έχει λίγο – πολύ ξεχαστεί. Υπάρχουν πολλοί αρχαίοι ελληνικοί μύθοι που αναφέρονται σε ταύρους, ο πιο γνωστός όμως σίγουρα είναι αυτός του Δία και της Ευρώπης με τις διάφορες παραλλαγές του, ανάλογα με την περιοχή της Ελλάδας από όπου προέρχεται. Σύμφωνα με τον Ησίοδο και τον Βακχυλίδη, η Ευρώπη ήταν θυγατέρα του Ωκεανού και της Τηθύος και ζούσε στη Φοινίκη.
Όπως αναφέρεται στην «Ιλιάδα», μια μέρα την είδε ο Δίας να κόβει λουλούδια με τις φίλες της και την αγάπησε τόσο πολύ, ώστε έγινε ταύρος, την πήρε στην πλάτη του και τη μετέφερε κολυμπώντας στην Κρήτη. Από τότε το ένα από τα δύο στενά μεταξύ Ευρώπης και Ασίας ονομάστηκε Βόσπορος (πόρος του βοός) και ο αστερισμός παριστάνεται συνήθως μόνο με το μπροστινό μέρος ενός ταύρου, αφού το υπόλοιπο βρίσκεται κάτω από το νερό! Στην Κρήτη η Ευρώπη γέννησε τον Μίνωα, τον Σαρπηδώνα και τον Ραδάμανθυ, οι οποίοι έγιναν οι τρεις κριτές του κάτω κόσμου. Αξίζει να σημειωθεί ότι η λατρεία του ταύρου ήταν τόσο βαθιά ριζωμένη στην Κρήτη, ώστε ο μύθος συνεχίζεται. Η γυναίκα του Μίνωα, η Πασιφάη, ερωτεύθηκε έναν ταύρο, που είχε στείλει ο Ποσειδώνας ως σημάδι υποστήριξης του Μίνωα στη θέση του βασιλιά της Κρήτης, και από την ένωσή της μαζί του γεννήθηκε ο γνωστός Μινώταυρος. Αυτή λέγεται, η ερωτική συνεύρευση του ταύρου με την Πασιφάφη, πως ήταν η τιμωρία του Ποσειδώνα στο Μίνωα, επειδή κράτησε για λογαριασμό του τον ταύρο τον οποίο είχε τάξει θυσία στο θεό. Γι΄ αυτό ο βασιλιάς δέχτηκε με μεγάλη χαρά τον Ηρακλή ο οποίος γλίτωσε την Κρήτη από αυτό το φοβερό θηρίο. Το αιχμαλώτισε και το μετέφερε ζωντανό στις Μυκήνες. Αυτό το ζώο αφιερώθηκε από τον Ευρυσθέα στην Ήρα, η οποία με τη σειρά της το άφησε ελεύθερο γιατί δεν ήθελε να τριγυρίζει θυμίζοντάς της τη δόξα του Ηρακλή. Το ζώο αφού προξένησε τεράστιες καταστροφές τελικά κατέληξε στην Αττική όπου τον σκότωσε ο Θησέας στην περιοχή του Μαραθώνα.
Φίλες και φίλοι, σύμφωνα με τους μελετητές, ο ταύρος και ο κεραυνός υπήρξαν από το 2.400 π.χ σύμβολα των θεοτήτων που έχουν τον μυκηθμό ή και τη βροντή. Ο Σιν, σεληνιακός θεός των Μεσοποταμίων, εμφανιζόταν συχνά με μορφή ταύρου. Ο ταύρος Άπις των Αιγυπτίων πιστεύεται πως αντιπροσωπεύει τον Όσιρι, που είναι θεός σεληνιακός. Αντίθετα ο βεδικός θεός Surya είναι ένας ηλιακός ταύρος. Κατά τους Ασσυρίους, ο ταύρος είναι γιος του ήλιου. Ο σεληνιακός ταύρος μεταμορφώνεται σε ηλιακό όταν νικήσει την αρχαιότερη, ιεραρχικά, σεληνιακή θρησκεία. Σε όλες τις αρχαίες ανατολικές θρησκείες, η ιδέα της ισχύος συμβολιζόταν με τον ταύρο. Ο μαύρος ταύρος σχετίζεται με το θάνατο. Υπάρχουν αιγυπτιακές αναπαραστάσεις με τον μαύρο ταύρο που κουβαλάει στη ράχη του το πτώμα του Όσιρι. Όσο ο ταύρος καταλαμβάνει τη ζώνη επικοινωνίας μεταξύ των στοιχείων του νερού και της φωτιάς, συμβολίζει το πέρασμα μεταξύ ουρανού και γης, σημασία που αντιστοιχεί στους βασιλικούς ταύρους της Ουρ, με χρυσό κεφάλι (που συμβολίζει τη φωτιά) και πώγωνα από κύανο (που συμβολίζει το νερό). Το βόδι συμβολίζει τη θυσία, την αυταπάρνηση και την αγνότητα και εμφανίζεται σε σχέση με τις αγροτικές ιεροτελεστίες δηλαδή σε αντίθεση με τη γονιμοποιό δύναμη του ταύρου.
Φίλες και φίλοι, ο σημερινός κόσμος είναι άνω κάτω και η ζωή μοιάζει περισσότερο από ποτέ με ένα όνειρο, μια ψευδαίσθηση, θέατρο: «Σκηνή πας ο βίος και παίγνιον. Ή μάθε παίζειν την σπουδήν μεταθείς, ή φέρε τας οδύνας», γράφει ο ποιητής Παλλάδας.
Ο μύθος, ωστόσο, προβάλλει τους πόθους και τα όνειρα των ανθρώπων, καθώς γρήγορα διαπίστωσαν πως μέσα στη ζωή οι πόθοι αυτοί σκοντάφτουν σε εμπόδια αξεπέραστα. Όταν στην καθημερινότητα οι ηθικές αρετές χάθηκαν οι άνθρωποι προίκισαν τις μυθικές μορφές τους με ήθος υψηλό.
Υπάρχουν, όμως, οι αστερισμοί να αφηγούνται τους μύθους, έτσι ο Ταύρος έχει την ικανότητα από σεληνιακός να γίνεται ηλιακός, από το θάνατο να φέρνει την αναγέννηση. Όταν όλα δείχνουν πως οι δυνάμεις της καταστροφής καλπάζουν η θέαση των αστεριών πάντα θα μας θυμίζει πως οι δυνάμεις της ζωής είναι ισχυρότερες.
Σας ευχόμαστε ένα όμορφο βράδυ και μια θαυμαστή εβδομάδα.
ΒΑΣΩ ΔΕΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΗΓΕΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ, ΤΑ ΑΣΤΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΜΥΘΟΙ ΤΟΥΣ, (ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΟΔΟΣΊΟΥ – ΜΑΝΟΣ ΔΑΝΕΖΗΣ), ΤΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ (JUAN EDUARDO CIRLOT), tovima.
