04-05-2025, Ω/ 17:50′
Ο Κένταυρος, ) είναι αστερισμός που σημειώθηκε στην αρχαιότητα από τον Πτολεμαίο και ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση. Είναι μεγάλος νότιος αστερισμός και συνορεύει με 8 άλλους αστερισμούς, που είναι οι εξής: Ύδρα, Αντλία, Ιστία, Τρόπις, Μυία, Νότιος Σταυρός, Διαβήτης (αστερισμός) και Λύκος (αστερισμός). Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται ολόκληρος στο νότιο ημισφαίριο της ουράνιας σφαίρας, ο Κένταυρος είναι αμφιφανής στην Ελλάδα, είναι ορατός κατά το μεγαλύτερο μέρος του από την Ελλάδα τις ανοιξιάτικες νύχτες. Είναι μεγάλος αστερισμός με 148 άστρα και πολύ γνωστός, γιατί το λαμπρότερο άστρο του το α Κενταύρου ο Ρίγκιλ (το πόδι του Κενταύρου), απέχει από εμάς μόλις 1,31 p.c. Ο συνοδός του ένα αμυδρό αστεράκι 11ου μεγέθους, είναι το κοντινότερο άστρο σε μας και ονομάζεται «Εγγύτατος» ή «Πρόξιμα». Εκτός από το Ρίγκιλ, και το β Κενταύρου ο Χαντάρ είναι, επίσης, πολύ λαμπρό άστρο.
Ποιοι όμως είναι οι Κένταυροι και πώς πήραν στον ουρανό τη θέση τους;
Ο Κένταυρος ήταν μυθικό όν, άνθρωπος από τη μέση και πάνω και άλογο από τη μέση και κάτω. Η ονομασία Κένταυρος, προήλθε από τις λέξεις κεντώ και ταύρος. Κάποτε ένας μυθικός βασιλιάς της Θεσσαλίας, για να μαζέψει τους ταύρους που είχαν ξεφύγει από τα κοπάδια του, έστειλε ικανούς ιππείς που, κεντώντας τους ταύρους με τα δόρατά τους, τους μετέφεραν στους στάβλους. ιππείς αυτοί, οι κεντώντες τους ταύρους, ονομάστηκαν Κένταυροι και ήταν γενναίος ποιμενικός λαός που κατοικούσε στη Θεσσαλία. Έτσι, εκτός από τους μυθολογικούς Κενταύρους, ο αστερισμός αυτός συμβολίζει ακόμα τη δύναμη και τη γενναιότητα των Θεσσαλών ιππέων.
Ο Πίνδαρος αναφέρει στο έργο του «Πύθια» ότι οι Κένταυροι, κατάγονταν από τον Ιξίονα και τη Νεφέλη. Ο Ιξίωνας ερωτεύτηκε την Ήρα κι ο Δίας θύμωσε πολύ. Έτσι, έστησε σατανική παγίδα στο νεαρό Ιξίονα. Πήρε, λοιπόν, ένα σύννεφο και του έδωσε προσωρινά τη μορφή της Ήρας. Ο Ιξίονας εξαπατήθηκε, ενώθηκε ερωτικά με τη Νεφέλη, και από την παράδοξη αυτή ένωση γεννήθηκε ένα τέρας: ένας γιος, που όμοιός του δεν υπήρχε στη Φύση, μια στη γέννησή του δεν πήραν μέρος – με διαταγή του Δία – οι θείες Χάριτες. Το τέρας αυτό μεγάλωσε και εγκαταστάθηκε στις κοιλάδες του Πηλίου. Εκεί ενώθηκε ερωτικά με τις φοράδες της Μαγνησίας. Από την ένωση αυτή γεννήθηκαν οι Κένταυροι.
Κατά το Διόδωρο το Σικελιώτη, οι Κένταυροι ήταν παιδιά του Απόλλωνα και της Ωκεανίδας Ήβης κόρης του Πηνειού, που γεννήθηκαν στην κοιλάδα των Τεμπών.
Φίλες και φίλοι, από συμβολικής πλευράς, ο Κένταυρος είναι το αντίθετο του ιππότη, δηλαδή αντιπροσωπεύει την απόλυτη κυριάρχηση μιας ύπαρξης από τις κατώτερες δυνάμεις (εγκόσμια δύναμη – που δεν ελέγχεται από το πνεύμα – ένστικτα, ασυνείδητο).
Είναι, άραγε, ο μύθος ψέμα; Όχι εφόσον εμπνέουν την πραγμάτωση των δυνατοτήτων της ενηλικίωσής μας, την πληρότητα των δυνάμεών μας και τον ερχομό του ηλιακού φωτός στον κόσμο. Σκοτώνοντας τέρατα σημαίνει ότι σκοτώνουμε σκοτεινά πράγματα. Οι μύθοι μας συνταράσσουν κάπου βαθιά μέσα μας. Όσο μεγαλώνουμε οι μύθοι μιλούν ακόμα περισσότερο, αποκαλύπτοντας πολλά διαφορετικά επίπεδα. Οι μύθοι είναι αχανείς ως προς τις αποκαλύψεις τους.
Σας ευχόμαστε ένα όμορφο βράδυ και μια θαυμαστή εβδομάδα.
ΒΑΣΩ ΔΕΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΗΓΕΣ: Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ (Στράτος Θεοδοσίου – Μάνος Δανέζης), ΤΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ (Juan Eduardoμ Cirlot), Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ (Joseph Campbell).
