23-01-2026, Ω/17:25′

ΠΟΛΥΓΩΝΟ – ΓΚΥΖΗ 

Η Αθήνα των χαμένων ρεμάτων. Δείτε την πορεία του νερού μέσα από σπίτια, αυλές και πεζοδρόμια. Αυτοψία με βίντεο και εικόνες

Στην “καρδιά” της Αθήνας, λίγες εκατοντάδες μέτρα από τον Άρειο Πάγο, υπάρχει ένα ρέμα που παραμένει ενεργό, παρότι σε μεγάλο τμήμα του έχει εγκιβωτιστεί και υπογειοποιηθεί.

Τα νερά του περνούν κάτω από αυλές, πυλωτές και θεμέλια πολυκατοικιών, διασχίζουν πάρκα και πεζοδρόμια και συνεχίζουν τη διαδρομή τους μέσα από τεχνικές στοές.

Ο αγρονόμος και τοπογράφος μηχανικός, Δημήτρης Θεοδοσόπουλος ξεκίνησε από την οδό Παπαρσένη και ακολούθησε για αρκετή ώρα την υπόγεια «στοά» που διαπερνά τη συνοικία του Πολυγώνου, καταγράφοντας ένα τμήμα μιας υποδομής που παραμένει άγνωστη στους περισσότερους κατοίκους. Η ύπαρξη αυτού του ρέματος συνδέεται με το παλιό υδρογραφικό δίκτυο της Αθήνας, όταν μέχρι τον 19ο αιώνα, δύο ρέματα κατέβαιναν από τα Τουρκοβούνια και περνούσαν περιμετρικά από το Πεδίον του Άρεως.

Σχεδιάγραμμα των ρεμάτων που διέσχιζαν το κέντρο της Αθήνας

Αυτό αποτυπώνεται καθαρά στο σχεδιάγραμμα της “Γεωμυθικής”, όπου εμφανίζονται οι δύο βασικές διαδρομές: ο Κυκλοβόρος και το ρέμα του Αγίου Στυλιανού, με το Πεδίον του Άρεως να βρίσκεται ανάμεσά τους. Με απλά λόγια, η σημερινή περιοχή του Πεδίου του Άρεως και του Πολυγώνου διαμορφώθηκε πάνω σε ένα φυσικό δίκτυο απορροής που προϋπήρχε του σύγχρονου σχεδίου πόλης.

Στο Πολύγωνο, ο άλλοτε χείμαρρος του Αγίου Στυλιανού υπογειοποιήθηκε και πολυκατοικίες, πάρκα και πεζοδρόμια χτίστηκαν πάνω και περιμετρικά του

Με τη μεταπολεμική αστικοποίηση και την ανάγκη για ταχεία οικοδόμηση, τα ρέματα θεωρήθηκαν εμπόδιο για τη δόμηση και σε πολλές περιοχές της Αθήνας υπογειοποιήθηκαν. Στο Πολύγωνο – Γκύζη, ο άλλοτε χείμαρρος του Αγίου Στυλιανού εγκιβωτίστηκε και πάνω ή γύρω από την παλιά κοίτη χτίστηκαν πολυκατοικίες, πεζοδρόμια και χώροι πρασίνου.

Παρ’ όλα αυτά, τμήματα του ρέματος παραμένουν μέχρι σήμερα ορατά και εκτεθειμένα σε σημεία της γειτονιάς, γεγονός που δείχνει πώς η πόλη επεκτάθηκε χωρίς να εξαφανίσει πλήρως τα ίχνη της φυσικής απορροής.

Το συγκεκριμένο ρέμα, που πήρε το όνομά του από την εκκλησία που θεμελιώθηκε το 1934, αλλά ολοκληρώθηκε το 1947 – 50, πάνω σε ένα μικρότερο ιδιωτικό ναΰδριο στην περιοχή, σε κτήμα ιδιοκτησίας Γεωργίου Φύτιζα, ο οποίος παραχώρησε την έκταση για την κατασκευή του νέου και μεγαλύτερου ναού.

Πολύγωνο: το ρέμα του Αγίου Στυλιανού σε εγκιβωτισμένη κοίτη, ανάμεσα σε μεσοτοιχίες και αυλές κατοικιών, πριν συνεχίσει υπόγεια….

Το ζήτημα, όμως, σήμερα δεν είναι μόνο ιστορικό. Με τα συχνά και έντονα πλημμυρικά φαινόμενα στην Αττική, η ύπαρξη εγκιβωτισμένων ρεμάτων μέσα στον αστικό ιστό επανέρχεται ως θέμα πολιτικής προστασίας και αντοχής των υποδομών.
Σε συνθήκες ισχυρής βροχόπτωσης, οι κλειστές κοίτες και οι αγωγοί μπορεί να πιεστούν, το νερό να υπερχειλίσει ή να βρει διεξόδους σε χαμηλά σημεία και υπόγειους χώρους, ειδικά όταν το δίκτυο ομβρίων φορτίζεται ταυτόχρονα.

Πολύγωνο: το ρέμα του Αγίου Στυλιανού σε εγκιβωτισμένη κοίτη, ανάμεσα σε μεσοτοιχίες και αυλές κατοικιών, πριν συνεχίσει υπόγεια..

Οι εικόνες των τελευταίων επεισοδίων στην Αττική, με δρόμους να πλημμυρίζουν και την Πυροσβεστική να δέχεται μαζικές κλήσεις, δείχνουν ότι τέτοιες παλιές φυσικές διαδρομές του νερού δεν είναι αδιάφορες για τη σημερινή ασφάλεια της πόλης.

Δείτε το οδοιπορικό, όπως το κατέγραψε ο Αγρονόμος – Τοπογράφος Μηχανικός Ε.Μ.Π. Δημήτρης Θεοδοσόπουλος από την  την Γεωμυθική σε συνεργασία με το Up Stories, “φωτίζοντας” ένα υπόγειο κομμάτι της Αθήνας που παραμένει ενεργό και αποκτά νέα σημασία στην εποχή των έντονων καιρικών φαινομένων.

mixanitouxronou.gr