06-08-2025, Ω/18:50΄

Φίλες και φίλοι,

Ογδόντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, από την 6η Αυγούστου 1945, την ημέρα που η αμερικανική πολεμική αεροπορία, στα πλαίσια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, στις 08:15 τοπική ώρα, έριξε πάνω από τον ουρανό της ιαπωνικής πόλης, Χιροσίμα, ατομική βόμβα. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται χρήση αυτού του τόσο ισχυρού και καταστροφικού όπλου. Tρεις ημέρες αργότερα, στις 11:02 π.μ. (τοπική ώρα) πάνω από την ιαπωνική πόλη Ναγκασάκι, ρίπτεται η δεύτερη αμερικανική ατομική βόμβα.

Πολλά γράφτηκαν, ειπώθηκαν, αναλύθηκαν, ερμηνεύτηκαν…  τα αφήνουμε στους ειδικούς, αναλυτές, πολιτικούς, δημοσιογράφους κ.ο.κ.

Θα σταθούμε στις μαρτυρίες ενός επιζώντα, ενός ανθρώπου που σώθηκε από θαύμα, σε ένα χειρόγραφο που βρέθηκε στα ερείπια ενός βουδιστικού ναού… Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο Εϊτό (Νυχτοφάναρο) του Daniel de Bruycker , ο οποίος μετέφρασε και πρόσθεσε τις προσωπικές του σημειώσεις προκειμένου να νιώσουμε τη φρίκη των ημερών εκείνων αλλά παράλληλα να δούμε τη Χιροσίμα που κρύβουμε όλοι μέσα μας και να αποφασίσουμε να πορευτούμε στη ζωή και στην ομορφιά , στον ήλιο και το φως. Το αξίζει η γη μας, το αξίζουμε σαν Άνθρωποι.

«Αγνοώ πού βρίσκομαι και το ποιος είμαι: τόσο από τη μια όσο και από την άλλη μεριά του γκρεμισμένου φράχτη, το μηδέν του κόσμου και η ίδια μου η ύπαρξη αποκαλύπτονται ως δυο όροι του ίδιου παράδοξου. Το μηδέν… ή κάτι χειρότερο, αφού μέχρι εκεί που φτάνει το βλέμμα μου, το θέαμα γίνεται όλο και πιο τρομακτικό και η ταραχή μου κορυφώνεται.

Πύρινες γλώσσες σαν λαμπυρίζουσες χίμαιρες πάνω από ένα νεκροταφείο: το έδαφος είναι τόσο εξωπραγματικά ωχρό που τα φλεγόμενα συντρίμμια μοιάζουν σαν να επιπλέουν λίγο πιο ψηλά. Αλλά ήδη, πιο μακριά, κάτω από πυκνούς γκρίζους καπνούς που συνωστίζονται στον αέρα, εμφανίζονται ολοένα και περισσότερα ερείπια, σχηματίζοντας όλο και ψηλότερους σωρούς, σαν να είναι ντυμένα με ένα πλουσιοπάροχο μανδύα από φλόγες, μέσα στις οποίες λικνίζονται μαύρες σιλουέτες. Σε κάθε στιγμή, εδώ κι εκεί, μια φιγούρα ξεφεύγει από την πυρκαγιά, αναπηδά μια στιγμή, κι έπειτα κατρακυλά παραδομένη πάντα μέσα στις φλόγες.

Μόνο όταν αποστρέφω το βλέμμα από την φλεγόμενη πόλη και κοιτώ μέχρι το τέλος του ορίζοντα, διακρίνω ανάμεσα από τα ερείπια που σιγοκαίνε μπροστά μου και άλλα φλεγόμενα σώματα – τα περισσότερα πεσμένα στο έδαφος, ακίνητα, μερικά σαλεύουν ακόμα μερικές στιγμές, ανασηκώνονται για να ξαναπέσουν κάτω λίγο πιο πέρα ενώ άλλα τρέχουν στα τυφλά αναζητώντας ένας Θεός ξέρει τι, προσπαθώντας να σβήσουν τις φλόγες που τα καταδιώκουν. Μια στιγμή βλέπω δυο που τρέχουν να συγκρούονται μεταξύ τους να γίνονται ένα σώμα κι έτσι να καίγονται μαζί σαν ένα δεμάτι στάχυα. Τα πιο τυχερά μέσα στην άτακτη φυγή τους πέφτουν στο ποτάμι που κυλά λίγο πιο μακριά. Από τα νερά του αναδύονται φιγούρες από ατμό, σαν αυτές από τον κάδο μιας μπουγάδας. Όμως η βρώμικη «μπουγάδα» που κυλάει εδώ κι εκεί μέσα στα κοχλάζοντα νερά είναι φτιαγμένη από καινούργια σώματα – από ανθρώπινα σώματα που ξεπροβάλλουν από το πελώριο φλεγόμενο τείχος που έχει σχηματισθεί στην άλλη όχθη. Φτάνουν εκεί με φρενήρη ταχύτητα στριμώχνονται και σαν ζωντανοί πυρσοί βουτούν στο νερό , όπου αρχίζουν να επιπλέουν ανάμεσα σε εκατοντάδες μισοσβησμένα, μισοκαμμένα σώμτα, σαν πλωτά λυχνάρια της γιορτής των Φώτων.

Έπειτα σιγά-σιά, στην αποδώ όχθη, σηκώνονται και άλλες φιγούρες, μαύρες και αυτές αλλά χωρίς φλόγες, σαν η φωτιά πάνω τους να μη θέλησε να φουντώσει αλλά περιορίστηκε να κάψει τα ρούχα και τα μαλλιά τους, να ροκανίσει τα πρόσωπα και τα άκρα τους. Οι περισσότερες πέφτουν βίαια στο έδαφος ή προσπαθούν μάταια να ξανασηκωθούν».

Φίλες και φίλοι, το πρωϊνό της επόμενης μέρας ήταν χωρίς φως, δίχως χρώματα. Σαν τρεμάμενος φακός ο ήλιος  που άδειαζε από ενέργεια φώτιζε μόνο την γήινη κόλαση . Ας φανταστούμε λίγο, τη γη χωρίς λουλούδια, χωρίς δέντρα, χωρίς νερό, χωρίς το κελάηδημα των πουλιών, τα τριζόνια και το φως, ναι το φως της Αυγής που σβήνει τα ίχνη κάθε νυχτερινού εφιάλτη και φέρνει τα χρώματα στα μάτια μας και στις καρδιές μας.

Κάθε νόμισμα έχει  δυο όψεις. Έτσι και κάθε επιστημονικό επίτευγμα, όπως η ατομική βόμβα του Αϊνστάιν και Οπενχάιμερ, μπορούσε να χρησιμοποιηθεί είτε για καλό, είτε για κακό. Η επιλογή δική μας.

ΒΑΣΩ ΔΕΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ