Ανάσα για χιλιάδες συνταξιούχους που καλούνται να επιστρέψουν συντάξεις ή παροχές τις οποίες έλαβαν χωρίς υπαιτιότητά τους, δίνει απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Με την υπ’ αριθμ. Α7μ 2137/2024 απόφαση του, το Ανώτατο Δικαστήριο ξεκαθαρίζει ότι δεν μπορούν να αναζητηθούν αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές, όταν δεν υπάρχει δόλος από την πλευρά του ασφαλισμένου.

Η απόφαση εκδόθηκε στο πλαίσιο πρότυπης – πιλοτικής δίκης και έρχεται να βάλει φρένο σε σειρά απαιτήσεων που εγείρονται από τον ΕΦΚΑ για επιστροφή ποσών, τα οποία καταβλήθηκαν λανθασμένα ή καθυστερημένα σε συνταξιούχους. Το ΣτΕ αποφαίνεται ότι, όταν ο λήπτης των παροχών έδρασε καλόπιστα, η διοίκηση οφείλει να μην προχωρά σε επιστροφές, αν αυτές απειλούν την αξιοπρεπή του διαβίωση.

Στο σκεπτικό της απόφασης τονίζεται ότι κατ’ εξαίρεση αποκλείεται η αναζήτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών, όταν αυτό συνιστά υπέρμετρη επιβάρυνση του συνταξιούχου και παραβιάζει την αρχή της χρηστής διοίκησης

Ο ΕΦΚΑ διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει επιστροφή χρημάτων εντός 20ετίας, ωστόσο πλέον τίθεται σαφής περιορισμός: η αναζήτηση των ποσών δεν μπορεί να είναι τυφλή και χωρίς εξέταση των πραγματικών συνθηκών και της καλής πίστης του ασφαλισμένου.

Η απόφαση αυτή αποκτά βαρύνουσα σημασία, καθώς δημιουργεί δεδικασμένο που αφορά χιλιάδες περιπτώσεις όπου συνταξιούχοι καλούνται να επιστρέψουν συντάξεις, επιδόματα ή προσαυξήσεις που έλαβαν εν αγνοία τους ή λόγω λαθών της διοίκησης. Πρόκειται για μια θεσμική παρέμβαση που διασφαλίζει τα δικαιώματα των πολιτών απέναντι σε απαιτήσεις που βασίζονται σε διοικητικές παραλείψεις ή καθυστερήσεις.