08-06-2025, 18:15′
Μήπως η Θέμις βλέπει;;;
Επτά χρόνια πέρασαν από την καταστροφική πυρκαγιά στο Μάτι! Επτά χρόνια όπου οι συγγενείς των θυμάτων και όλοι εμείς, περιμέναμε αν μη τι άλλο τη Δικαιοσύνη! Να βγει αλώβητη, να γαληνέψει κάπως την ψυχή μας (γιατί οι νεκροί δεν θα γυρίσουν πίσω, οι εφιαλτικές θύμισες θα μείνουν χαραγμένες για πάντα μέσα μας…). Και βγήκε η απόφαση του Δικαστηρίου… Καταδικάστηκαν αξιωματικοί του Πυροσβεστικού Σώματος! ΜΟΝΟ! Οι τρείς εξ αυτών, και ο Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, με ποινή φυλάκισης «άνευ αναστολής, άνευ μετατροπής, καθώς θεωρούνται ύποπτοι τέλεσης νέων αδικημάτων»…
(Ύποπτοι τέλεσης νέων αδικημάτων;;; Σαν τι δηλαδή;;; Αυτό δεν το κατάλαβα καλά!)
Το ακροατήριο στην αίθουσα, ξέσπασε σε χειροκροτήματα… «Καθίστε να δούμε λίγο τις χειροπέδες», φώναζαν κάποιοι… Αναμενόμενο! Καταλαβαίνω απόλυτα αυτούς τους ανθρώπους… Τόσα χρόνια περίμεναν να δουν κάποιους να περνούν το κατώφλι της φυλακής!
Όλο αυτό το διάστημα παρακολουθούσα τους συγγενείς των θυμάτων και τους εγκαυματίες, θαυμάζοντας την υπομονή, το θάρρος και την αξιοπρέπειά τους! Οι μόνοι που δεν έφταιγαν! Οι μόνοι που την πλήρωσαν (και την πληρώνουν καθημερινά)… Βίωσαν κατά την ανακριτική διαδικασία, τα ίδια τα θύματα, εγκαυματίες, επιζήσαντες και μάρτυρες με γνώση των πραγματικών περιστατικών, να ΜΗΝ καλούνται για να καταθέσουν με αποτέλεσμα να μην λαμβάνονται υπ’ όψιν κάποια αποδεικτικά στοιχεία και άρα να μην διεξάγονται ΟΛΕΣ οι απαραίτητες έρευνες για ΟΛΟΥΣ τους εμπλεκόμενους φορείς… Έζησαν πιο κοντά από τον καθένα από εμάς, πολιτικά πρόσωπα κρυπτώμενα πίσω από την νομοθεσία, να μην αναγνωρίζουν ευθύνες τους, είτε κάποιοι να κομπάζουν και να επιχειρούν να εξαργυρώσουν πολιτικά το γεγονός ότι δεν προέβησαν σε ενέργειες για την διερεύνηση ευθυνών πολιτικών συναδέλφων τους παρά τις μηνυτήριες αναφορές θυμάτων που κατέληξαν στο κοινοβούλιο…
Μέσα στο απίστευτο δράμα τους έφθασαν να γίνονται κοινωνοί κατηγοριών για πολεοδομικές παραβάσεις. Για «άναρχη δόμηση στο δάσος» ως γενεσιουργό αιτία της θανάτωσης και θυματοποίησης 177 ανθρώπων… Αν είναι δυνατόν!!! Το Μάτι ουδέποτε υπήρξε δάσος, όπως μαρτυρούν οι αεροφωτογραφίες του 1949. Οι κάτοικοι έχτισαν τα σπίτια τους εκεί και έβαλαν δένδρα μετά. Δεν τα βρήκαν! Ενώ στην περιοχή έχουν υπάρξει τρία σχέδια πόλεως (στις δεκαετίες του ’60, του ’80 και του 2000), και έχει πολύ καλύτερη ρυμοτόμηση από πολλούς άλλους οικισμούς της Αττικής ή της υπόλοιπης χώρας… Ακόμα και αν, όμως, υποθέσουμε ότι υπήρξαν παραβάσεις, ποιος ευθύνεται;;; Μόνο αυτός που τις πραγματοποιεί;;; Ο ελεγκτικός μηχανισμός;;; Συγγνώμη, αυτός είναι ανύπαρκτος…..
Τελικά οι συγγενείς των θυμάτων και οι εγκαυματίες, ένοιωσαν πραγματική δικαίωση; Η απόφαση, του δικαστηρίου άφησε, σε μένα προσωπικά και μια… πικρή κάπως γεύση… και ίσως όχι μόνο σε μένα… Ένα παγωμένο χέρι άγγιξε την καρδιά μου… Κάτι μου έλειπε… Κάτι ουσιαστικό, που το περίμενα όλα αυτά τα χρόνια… Συνυπευθυνότητα! Μια λεξούλα που κρύβει τόσο τεράστια σημασία… Η Θέμις, η Θεά της Δικαιοσύνης, μου φάνηκε σαν να μην ήταν τυφλή (κατά τη γνώμη μου)… κοίταζε προσεκτικά την πλάστιγγα ίσως και διστακτικά….
Ασφαλώς και δεν είμαι δικαστής και δεν κρίνω! Στο κάτω – κάτω ποια είμαι εγώ για να κρίνω… απλά εκφράζω «δυνατά» τις σκέψεις και προβληματισμούς μου…
Οι Πολιτικοί προϊστάμενοι αυτών των αξιωματικών, βρέθηκαν όλοι έξω από το κάδρο… Οι Πολιτικές επιρροές που ασκούνται, μέχρι και σήμερα, σε ένστολους, δεν αναφέρονται πουθενά… Η χειραγώγηση πολλές φορές των ενστόλων από Πολιτικούς προϊσταμένους ήταν και είναι γεγονός! Μήπως είμαι λίγο απόλυτη; Δεν νομίζω! Αυτό είναι γνωστό στους «παροικούντες την Ιερουσαλήμ». Αναλογίζομαι, εάν αυτό θα ληφθεί κάποτε υπ’ όψιν(;;;).
Τι δουλειά έχουν ή έστω είχαν υπουργοί, υφυπουργοί και άλλοι πολιτικοί παράγοντες όλη μέρα στο 199, στο ΕΣΚΕΔΥΚ (Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεων), να δηλώνουν παράλληλα και συντονισμό….. Με ποιο δικαίωμα ένα πολιτικό πρόσωπο ανακοινώνει στον υπεύθυνο των πτητικών μέσων, πού θα σταλεί ένα πυροσβεστικό αεροσκάφος; Αυτό δεν είναι δική του δουλειά… Δυστυχώς όμως παρατηρείται να γίνεται! Εύχομαι σήμερα πιά να σταματήσει…
Η επιλογή των αξιωματικών σε καίριες θέσεις, δεν παίζει ρόλο; Ποιος ευθύνεται γι’ αυτό; Στον ιδιωτικό τομέα, όταν κάποιο στέλεχος ολισθαίνει σε σοβαρά λάθη, την ευθύνη φέρει ΚΑΙ ο προϊστάμενός του… Όταν γίνεται ένα πολύ σοβαρό εργατικό ατύχημα ή συμβάν, η Επιθεώρηση Εργασίας αναζητά το Διευθύνοντα Σύμβουλο της Επιχείρησης, καθώς και το Διευθυντή του συγκεκριμένου τμήματος που απασχολούσε το στέλεχος… Εδώ;;; Οι πολιτικοί, πολλές φορές, δεν «επιτρέπουν» στον ένστολο να κάνει σωστά τη δουλειά του και παρεμβαίνουν στο έργο του. Αυτό είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο! Όταν όμως «κάτσει» μία στραβή τότε εξαφανίζονται…
Εάν ένας αξιωματικός δεν είναι ικανός για να γίνει αρχηγός, γιατί του το επιτρέπουν; Εάν είναι «άκαπνος», πώς αναλαμβάνει την επιχειρησιακή διοίκηση ενός Σώματος; Γνωρίζω προσωπικά εξαιρετικούς αξιωματικούς του Πυροσβεστικού Σώματος, οι οποίοι όμως δεν τολμούν να φέρουν αντιρρήσεις, την όποια δεδομένη στιγμή σε… «πολιτικές» πιέσεις… Ένα σύστημα σαθρό που πίσω από το προσωπείο του… επιτελικού κράτους βρίσκει εξιλαστήρια θύματα (σίγουρα ενόχους), για να προστατεύσει παράλληλα άλλους….. Το σύστημα αυτό μας έφερε στην σημερινή κατάσταση … Γιατί υπεύθυνοι ΔΕΝ είναι μόνο οι εν λόγω αξιωματικοί! Υπεύθυνοι δεν μπορεί να είναι μόνο οι…μπαρουτοκαπνισμένοι… Και όταν γίνονται λάθη πρέπει να ψάξουμε βαθιά τα αίτια και να τα διορθώνουμε για να μην ξαναγίνουν… Και μαζί με αυτά όλους τους εμπλεκόμενους και τις ευθύνες τους… Τι μάθαμε αλήθεια από το Μάτι;;; Απλά υπενθυμίζω, για να μην ξεχνιόμαστε, την πυρκαγιά του 2024 στο Βαρνάβα, όπου η φωτιά έφθασε στο Χαλάνδρι και παράλληλα με την τεράστια καταστροφή, σκότωσε μία γυναίκα…
Καθ’ όλο το διάστημα εκείνης της περιόδου, όλοι οι αρμόδιοι (και αναρμόδιοι) αναφέρονταν αποκλειστικά στην Κλιματική Αλλαγή, κλιματική κρίση και άλλες τέτοιες ανοησίες… Για την ουσιαστική ανυπαρξία του Σχεδιασμού Έκτακτης Ανάγκης σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, «εν καιρώ ειρήνης»; Κουβέντα! Γιατί απλούστατα ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ή τουλάχιστον δεν υπήρχε, (κάτι φάκελοι μόνο που αναφέρονται κυρίως στις δυνάμεις των σταθμών και αυτό είναι όλο…) αυτό αναφέρθηκε τότε από κάποιους αξιωματικούς ε.α. που βγήκαν στα κανάλια, που δεν έκαναν, όμως, κάτι επ’ αυτού στο παρελθόν. Εάν η αδυναμία είναι εκτός Πυροσβεστικής μήπως κάποτε πρέπει να το πούμε;
Φτάσαμε στο σημείο, τότε να ακούσουμε εκ των υστέρων, ότι θα φτιαχτεί μια… «Επιτροπή» κι ύστερα και μια… «υπέρ-Επιτροπή», για να αντιμετωπίσει μελλοντικές καταστροφές… Το πράγμα δεν ήταν πιά αστείο ήταν εξοργιστικό! Αναφέρθηκε δε ότι θα επιστρατευθούν και «ξένοι επιστήμονες παγκοσμίου φήμης» (που μιλάνε για πράγματα συγκεκριμένα και επιτόπια, για τα οποία συνήθως δεν έχουν ιδέα!) για να μας σώσουν… Το πράγμα έγινε ακόμα πιο εξοργιστικό… Τρελαθήκαμε όταν το ακούσαμε… Υπάρχει ευθύνη για τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε η κατάσταση τότε εκτός Πυροσβεστικής; Γιατί, θα έπρεπε να μιλάμε με τα τότε δεδομένα…
Δεν με ενδιαφέρει τι υπάρχει στα χαρτιά, ούτε τι θα μπορούσε να είχε εφαρμοστεί, ή τι έχει στη διάθεσή του το Σώμα! Δεν με ενδιαφέρουν τόσο τα super ψηφιακά μοντέλα και συστήματα σ’ αυτή τη φάση. Τα θεωρώ εκτός θέματος. Δεν είναι απαραίτητο να είμαστε πυρηνικοί επιστήμονες για να αντιμετωπίσουμε μία φυσική καταστροφή! Με ενδιαφέρει τι μπορεί πραγματικά να εφαρμοστεί σήμερα, στη χώρα μου με τις δεδομένες συνθήκες. Γιατί δυστυχώς ο μηχανισμός γενικά είναι σαθρός (όπως προείπαμε), και σ’ αυτό δεν ευθύνεται μόνο η Πυροσβεστική και ο… ανύπαρκτος σχεδιασμός και εκεί φέρουμε μέρος των ευθυνών μας.
Κάθε πυρκαγιά χρειάζεται επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Δηλαδή ανθρώπους έμπειρους στο αντικείμενο, να αποφασίζουν επιτόπου και να συντονίζουν τα πάντα. Τους επιστήμονες τους χρειάζεσαι πριν από την πυρκαγιά, για να σχεδιάσουν (μαζί με έμπειρους επιχειρησιακούς) και μετά την πυρκαγιά, για να αποτιμήσουν. Τη στιγμή της πυρκαγιάς χρειάζεσαι αξιόμαχο προσωπικό να επιχειρεί επιτόπου. Και «ενιαίο κέντρο» –ενιαία πυραμίδα εντολών (unified chain of command)– να αποφασίζει στιγμιαία επιτόπου. Αυτό τότε ΔΕΝ υπήρχε (ούτε είμαι πολύ σίγουρη ότι σήμερα υπάρχει….). Όχι να χρειάζονται δεκάδες τηλέφωνα για να εξασφαλιστούν εγκρίσεις και υπογραφές, ώστε να ληφθεί η απόφαση εκκένωσης μιας περιοχής τη στιγμή που τη ζώνουν οι φλόγες… Αυτό ίσχυε τότε! Σήμερα φτάσαμε στην αντίθετη κατεύθυνση με το 112….
Θα ήθελα απλά να τονίσω ότι η Ελλάδα έχει πολύ αξιόμαχα στελέχη της Πυροσβεστικής. Λύστε τους τα χέρια! Σπάστε τη γραφειοκρατία που λέγεται «κανονισμός Πολιτικής Προστασίας»! Η Πυροσβεστική μας διαθέτει πολύ έμπειρο επιστημονικό δυναμικό. Αξιοποιήστε τους! Ακούστε τους… Τη στιγμή της κρίσης, ένας αποφασίζει και όλοι οι άλλοι συντονίζονται και εκτελούν. Αλλιώς, καίγεται ο κόσμος.
Έτσι λειτουργεί η Πολιτική Προστασία στην Ιταλία και στην Ιαπωνία και σε άλλες χώρες φυσικά. Τη στιγμή της κρίσης, ο υπεύθυνος υπακούει ή καλύτερα αναφέρεται μόνο στον πρωθυπουργό και τον υπακούν όλοι οι άλλοι – υπουργοί, δήμαρχοι κ.λπ. Εκεί δεν φτιάχνουν ακαδημαϊκές «επιτροπές καθηγητών»… Φτιάχνουν επιχειρησιακές δομές αξιόμαχων και έμπειρων στελεχών. Με ευθύνη, αρμοδιότητα και εξουσία συντονισμού όλων των άλλων. Έτσι και μόνο κερδίζονται οι μάχες. Και η κατάσβεση πυρκαγιάς είναι από τις πιο δύσκολες, άνισες και πολύνεκρες μάχες…
Μήπως όμως μας βολεύει να βρίσκουμε εξιλαστήρια θύματα για να ικανοποιήσουμε την οργή του λαού; Όχι ότι ήταν άδικη η απόφαση του δικαστηρίου! Προς Θεού! Μακριά από μένα να αμφισβητήσω κάτι τέτοιο… Αλλά η συνυπευθυνότητα που προανέφερα πήγε περίπατο… Όλοι οι αιρετοί αθώοι; Περιφερειάρχες, υπουργοί, υφυπουργοί όλοι αθώοι; Δεν φέρουν κάν μέρος των ευθυνών;
Κι εγώ τότε, γιατί νοιώθω προδομένη;
Γιατί νοιώθω ότι μου προδίδουν το εθνόσημο;
Γιατί νοιώθω ότι η Θέμις δεν είναι τυφλή;;;
(κάποια στοιχεία ελήφθησαν από το Σύλλογο Συγγενών Θανόντων & Εγκαυματιών της 23/07/2018)
Aristothea Lazaridis (Cissy)
Χημικός Μηχανικός M.Sc., Ch.E., N.J.I.T. USA – Ειδικός Σύμβουλος Υγιεινής και Ασφάλειας – Παπάγου Αττική, συνιδιοκτήτρια της εταιρείας ΗΑΖΜΑΤ ENGINEERING IKE, μιας εταιρείας εξειδικεύεται στη μελέτη και τη συμβουλευτική στους τομείς: Βιομηχανική Ασφάλεια, Ασφάλεια Εγκαταστάσεων & Κτιρίων (Safety & Security), Υγεία & Ασφάλεια της Εργασίας, Εκπαίδευση Ειδικός σύμβουλος υγείας και ασφάλειας και καθηγήτρια στην Πυροσβεστική Ακαδημία και το Τμήμα Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών της Ελληνικής Αστυνομίας.
