19-11-2026, Ω/08:35′
Ο μεγαλύτερος αριθμός θανάτων πυροσβεστών στο καθήκον καταγράφεται το 2007: είχαμε 9 νεκρούς πυροσβέστες, συνεπεία 4 συμβάντων (τα περισσότερα πολύνεκρα, δηλαδή συνάδελφοι σκοτώθηκαν μαζικά στο ίδιο συμβάν, όπως έγινε στο Δοξαρό Ρεθύμνου ή στη Ζαχάρω), όλα σχετιζόμενα με την δασοπυρόσβεση.
Κατά το 2026 έχουμε 6 νεκρούς πυροσβέστες, σε 4 διαφορετικά συμβάντα, σε όλο το φάσμα των αρμοδιοτήτων του ΠΣ (δασικές πυρκαγιές, διασώσεις, πυρκαγιές σε κτίρια)! Μάλιστα, 3 από τα θύματα (οι μισοί) ήταν κάτω των 25 ετών, με πολύ μικρή υπηρεσιακή εμπειρία.
Πρόκειται για τον δεύτερο μεγαλύτερο αριθμό θανάτων πυροσβεστών σε συμβάντα στην ιστορία του Σώματος (από το 1930!), μετά το 2007. Ωστόσο η φετινή κατανομή θανάτων σε συμβάντα παρουσιάζει πολύ ανησυχητικά χαρακτηριστικά. ΚΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΑΜΕΣΑ.
Όσοι ασχολούμαστε για χρόνια με την εκπαίδευση και τις επιχειρήσεις, αναπόφευκτα έχουμε αναζητήσει γνώση και εκπαιδευτικό υλικό σε πολυάριθμες μελέτες περιπτώσεων. Στην συντριπτική πλειοψηφία τους, τα θανατηφόρα περιστατικά στους πυροσβέστες καταγράφηκαν σε συμβάντα που δεν ήταν απαραίτητα “εξωπραγματικά”. Συνήθως, οι θάνατοι καταγράφηκαν σε συμβάντα που ξεκίνησαν ως «συνηθισμένα», κάτι πήγε λίγο στραβά, και εξελίχθηκε σε τραγωδία. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, ακόμα δεν έχουμε έναν συγκεκριμένο μηχανισμό / διαδικασία βαθιάς ανάλυσης και εξαγωγής δομικών συμπερασμάτων, μετά από τέτοια περιστατικά. Κι όμως, η αύξηση της γνώσης και της ασφάλειας των ζώντων, είναι το σημαντικότερο και πιο χρήσιμο «μνημόσυνο» που θα τιμήσει τους χαμένους συναδέλφους και τις οικογένειές τους.
Αφήνω εδώ τα συμπεράσματα ενός ειδικού (και καλού φίλου), τα οποία αποτελούν διαχρονικό συνδικαλιστικό αίτημα και της Ενωτικής Αγωνιστικής Κίνησης Πυροσβεστών…
——————————–
(fb) Kimon Pantelides
«Σε παγκόσμιο επίπεδο, διαπιστώθηκε από δεκάδες μελέτες περίπτωσης, ότι η έλλειψη μηχανισμών καταγραφής και αξιοποίησης προηγούμενων συμβάντων, μπορούν να δημιουργήσουν τις συνθήκες για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη»
Με αφορμή τον θάνατο των συναδέλφων στο συμβάν πυρκαγιάς στο Ζεφύρι το Σάββατο 14/11/2026, με ρωτάνε αρκετοί από το κύκλο μου τι μπορεί να συνέβη. Δεν είμαι σε θέση να απαντήσω σε ότι αφορά τις λεπτομέρειες και είναι πολύ νωρίς ακόμα για να σχηματιστεί μια τεκμηριωμένη απάντηση.
Μπορώ όμως να πως τα εξής:
Το κεφάλαιο της διδακτορικής μου διατριβής για την οργανωσιακή μάθηση στις πυροσβεστικές υπηρεσίες (organisational learning in the fire and rescue service) εντοπίζει ότι η διεθνής εμπειρία από τη διερεύνηση θανατηφόρων συμβάντων δείχνει ότι, σε πολλές περιπτώσεις, οι απώλειες δεν οφείλονται απλώς σε ένα μεμονωμένο επιχειρησιακό λάθος, αλλά σε μια αλληλουχία οργανωτικών αδυναμιών που δεν εντοπίστηκαν, δεν αξιολογήθηκαν ή δεν αντιμετωπίστηκαν εγκαίρως.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, διαπιστώθηκε από δεκάδες μελέτες περίπτωσης, ότι η έλλειψη μηχανισμών καταγραφής και αξιοποίησης προηγούμενων συμβάντων, μπορούν να δημιουργήσουν τις συνθήκες για να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Γι’ αυτό και η διερεύνηση ενός θανατηφόρου περιστατικού δεν πρέπει να σταματά στο «τι συνέβη», αλλά να προχωρά στο ουσιαστικότερο ερώτημα: γιατί το σύστημα το επέτρεψε να συμβεί και τι πρέπει να αλλάξει ώστε να μην επαναληφθεί;
Κάθε θάνατος πυροσβέστη εν ώρα καθήκοντος, κάθε σοβαρός τραυματισμός και κάθε παρ’ ολίγον θανατηφόρο συμβάν αποτελούν μια ευκαιρία οργανωσιακής μάθησης. Αυτή η ευκαιρία χάνεται όταν τα πορίσματα δεν κοινοποιούνται, όταν τα διδάγματα δεν μετατρέπονται σε αναθεωρημένες επιχειρησιακές διαδικασίες και εκπαίδευση ή όταν δεν υπάρχει ανεξάρτητος μηχανισμός που να διασφαλίζει την αντικειμενικότητα της διερεύνησης.
Η τραγωδία στο Ζεφύρι πρέπει, επομένως, να διερευνηθεί με σοβαρότητα και χωρίς προκαταλήψεις. Όχι για να αναζητηθούν εκ των προτέρων ένοχοι / ευθύνες, αλλά για να εντοπιστούν όλες οι πραγματικές αιτίες και να μετατραπούν σε συγκεκριμένες αλλαγές. Γιατί όταν μια Πυροσβεστική Υπηρεσία δεν μαθαίνει από τις απώλειες της, κινδυνεύει να τις επαναλάβει.
(fb)Vasilis Giannakos
