31-10-2026, Ω/15:05′

Η Ελλάδα πρέπει σώνει και καλά να υποστηρίζει τον Νετανιάχου; Πολιτικό αδιέξοδο στο Ισραήλ 

Οι πρόσφατες εκλογές στο Ισραήλ δεν μπόρεσαν να εξασφαλίσουν την κοινοβουλευτική αυτοδυναμία των 61 εδρών σε κανένα από τα δύο ισχυρά κόμματα και αρκετοί αναλυτές διατυπώνουν την άποψη ότι είναι απαραίτητο – ως Ελλάδα- να υποστηρίζουμε το σχηματισμό κυβέρνησης υπό το σημερινό Ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου (γιατί αυτό είναι και το «συμφέρον» της χώρας μας).

Και υπό το πρίσμα τούτο θα επιθυμούσα να καταγράψω τα θετικά και τα αρνητικά σημεία μιας τέτοιας άποψης, αφού ούτως ή άλλως και η αντιπολίτευση στο Ισραήλ είχε οριοθετήσει ότι οι ανωτέρω εκλογές ήταν κατ’ ουσία «ένα δημοψήφισμα» για τη μακρόχρονη 19ετή πρωθυπουργία του Νετανιάχου ( Economist, Israel’s Jewish and Arab opposition  should work together ).

Μέσα στο πλαίσιο αυτό θα αρχίσω με την παράθεση των πολλών αρνητικών σημείων από μια ενδεχόμενη παραμονή του Νετανιάχου στην εξουσία.

Τα αρνητικά σημεία

1. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει κατηγορηθεί για τη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου και έχει εκδοθεί εναντίον του από το αρμόδιο Συμβούλιο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης ένα ένταλμα σύλληψης. Υπέρβαση του ορίου της αυτοάμυνας.

Αυτό άραγε δεν είναι απαραίτητο να το λάβουμε υπόψη μας για να κάνουμε μια συνολική αξιολόγηση του «έργου» του Νετανιάχου; Κατά τη γνώμη μου ναι οπωσδήποτε.

Μάλιστα, θυμίζω στο σημείο αυτό ότι το προκείμενο ένταλμα σύλληψης είχε εκδοθεί, επειδή ακριβώς εναντίου του Νετανιάχου και εναντίον του τότε Υπουργού Άμυνας Gallant είχαν προκύψει σοβαρές ενδείξεις ενοχής για το έγκλημα της λιμοκτονίας των αμάχων της Γάζας, την οποία είχαν προωθήσει ως κυρίαρχο τρόπο διεξαγωγής των πολεμικών επιχειρήσεων εναντίον των τρομοκρατών της Χαμάς ( The Hague-based court said Netanyahu and Gallant each bear the criminal responsibility for the crime of starvation Υ a method as a method of warfare, Politico, 2024).

Και υπό την έννοια τούτη θα έλεγα, ότι η ισραηλινή ηγεσία στη συγκεκριμένη περίπτωση είχε υπερβεί κατά πολύ– με τις αιματηρές επιχειρήσεις τις οποίες διεξήγαγε – το θεμιτό όριο της αυτοάμυνας, αφού οι πολεμικές επιδρομές είχαν ξεκινήσει από τις θηριωδίες που είχε διαπράξει η τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς ( η οποία είχε σκοτώσει τον Οκτώβρη του 2023 με απεχθή τρόπο 1200 Ισραηλινούς και είχε απαγάγει άλλους 250).

Έτσι, σήμερα υπολογίζεται, ότι με την ισοπέδωση της Γάζας έχουν εξοντωθεί από τα ισραηλινά στρατεύματα περίπου 74.000 Παλαιστίνιοι (Guardian, Coalition talks loom in Israel as Netanyahu and Eisenkot blocs set to fall short of majority).

Και το ερώτημα το οποίο ανακύπτει είναι το ακόλουθο: Εάν το μέγεθος αυτό δεν συνιστά υπέρβαση του ορίου της άμυνας εκ μέρους της ισραηλινής ηγεσίας απέναντι στις θηριωδίες της Χαμάς, τότε τι άλλο συνιστά;

Και δεν χρειάζεται να είναι κανείς «λάτρης» της θεωρίας του Γερμανού φιλοσόφου Κάντ περί της ανάγκης σεβασμού της αξιοπρέπειας όλων ανεξαίρετα των ανθρώπων όντων για να αποδεχθεί τις αρνητικές υπηρεσίες τις οποίες προσέφερε ο Νετανιάχου προς την ανθρωπότητα σε αυτό το επίπεδο.

Επιπλέον, υπάρχει και κάτι άλλο. Ποιο;

2. Εάν δεν έκανε πόλεμο θα ήταν ενδεχόμενα στη φυλακή

Δηλαδή, ακόμη και στο εσωτερικό της ισραηλινής κοινωνίας διατυπώνεται η άποψη, ότι ο Νετανιάχου έχει συνδέσει λίγο έως πολύ το πολιτικό του μέλλον με τις πολεμικές επιχειρήσεις στη Γάζα, στο Λίβανο και τη Συρία, αφού ίσως διαφορετικά να ήταν στη φυλακή λόγω των πολλαπλών ποινικών διώξεων, οι οποίες έχουν ασκηθεί εναντίον του για διαφθορά και δωροδοκία από τις Εισαγγελικές αρχές του Ισραήλ ( Economist).

Η δαιμονοποίηση των αραβικών κομμάτων

3. Τέλος, (για να μην επεκταθώ περισσότερο) είναι εντελώς αρνητικό μέγεθος, κατά τη γνώμη μου, το ότι ο Νετανιάχου μένει σταθερός στην παλιά του «φιλοσοφία» η οποία έχει ως στόχο τη δαιμονοποίηση και την περιθωριοποίηση των αραβικών και «φιλοπαλαιστινιακών» κομμάτων τα οποία συμμετείχαν στις πρόσφατες εκλογές (και τα οποία έχουν καταστεί ο ρυθμιστικός παράγοντας της όλης κατάστασης, αφού για πρώτη φορά στην ιστορία τους κέρδισαν περίπου 19 έδρες στο ισραηλινό Κοινοβούλιο).

Κατά συνέπεια, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιθυμεί εντελώς αντιδημοκρατικά την αποδυνάμωση και τον πολιτικό εκτοπισμό του 20 τοις εκατό περίπου της ισραηλινής κοινωνίας (που αντιπροσωπεύουν τα ανωτέρω κόμματα).

Και ευτυχώς που το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ είχε απορρίψει την αίτησή του για τη μη συμμετοχή των κομμάτων αυτών στις εκλογές (Economist).

Και ερχόμαστε τώρα στο σημείο αυτό στην αντίστροφη πλευρά (αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι στις καταγραφές τις οποίες διενεργούμε)

Το υπολογίσιμο θετικό σημείο της παραμονής Νετανιάχου στην εξουσία για την Ελλάδα

Τι εννοώ; Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ήταν μέχρι σήμερα ο πιο σοβαρός σύμμαχος της Ελλάδας έναντι της επιθετικότητας της Τουρκίας και ο μόνος ο οποίος ενώπιον της τελευταίας Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών κατήγγειλε αυτή την επιθετικότητα καi την παράνομη (τουρκική) στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο (με το πραξικόπημα του 1974).

Και αυτό δεν είναι ένα μέγεθος το οποίο μπορεί να υποβαθμιστεί (σε ότι αφορά τη σημασία του).

Η εναλλακτική λύση του σχηματισμού κυβέρνησης συνασπισμού από τον Eisenkot και τα αραβικά κόμματα  Η στάση της ισραηλινής κοινωνίας

Παρόλα αυτά, ενόψει όλων αυτών και μιας συνολικής στάθμισης των παρατηρήσεων τις οποίες διατύπωσα στις παραπάνω γραμμές, προσωπικά θα ήμουν πιο ευνοϊκός υπέρ του σχηματισμού μιας κυβέρνησης συνασπισμού στο Ισραήλ, η οποία θα συγκροτούνταν από το άλλο ισχυρό κόμμα υπό την αρχηγία του πρώην στρατηγού EisenKot (και με την απαραίτητη κοινοβουλευτική υποστήριξη των αραβικών κομμάτων).

Θυμίζω δε, ότι το κόμμα του Eisenkot κατέκτησε 48 έδρες (ενώ το κόμμα Likud του Νετανιάχου 53 έδρες).

Βεβαίως, ούτε η ανωτέρω εναλλακτική λύση μιας διαφορετικής κυβέρνησης θα ήταν εύκολη, όπως έχει αποδεχθεί και το έγκυρο αγγλικό περιοδικό Economist ( αφού κατά παράδοξο τρόπο για όλη τη Δύση, ο πόλεμος στη Γάζα ούτε καν αποτέλεσε θέμα της προεκλογικής εκστρατείας ).

Και ο πόλεμος στη Γάζα και ο τερματισμός του είναι το πιο σημαντικό ζήτημα για τα λεγόμενα «αραβικά κόμματα».

Από την άλλη πλευρά, σε καμία δυτική δημοκρατία δεν υπάρχει πρωθυπουργός ο οποίος να έμεινε στην εξουσία για 19 χρόνια, όπως ο Νετανιάχου ( για αυτό και το κεντρικό θέμα της αντιπολίτευσης ήταν η διάσωση της ισραηλινής δημοκρατίας).

Και όλα αυτά υπό το «βλέμμα» μιας ισραηλινής κοινωνίας, η οποία είναι βαθιά πολωμένη και διακατέχεται από μια ιδιόμορφη αντίληψη για την «εθνική αυτοσυνειδησία», ιδίως μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.

(Εάν κάποιος ασπάζεται τον ιουδαισμό, είναι σαν να ασπάζεται την ανθρώπινη οντότητα έλεγε ο φιλόσοφος Λεβινάς).

Ποιο είναι το συμπέρασμα;

Παρόλες τις τεράστιες δυσκολίες προσωπικά θα τασσόμουν υπέρ μιας διαφορετικής κυβέρνησης στο Ισραήλ ( και όχι υπέρ της διατήρησης του Νετανιάχου στην εξουσία).

Και κλείνω αυτό το κείμενο με την ουτοπική λύση την οποία υποστηρίζει για το ανωτέρω ζήτημα ο Σλοβένος διανοητής Ζίζεκ  (αντλώντας επιχειρήματα από το έργο του Μπρεχτ « Ο κύκλος με την κιμωλία»).

Ως γνωστό στο έργο αυτό δύο γυναίκες διεκδικούν ένα παιδί, η βιολογική μητέρα που το εγκατέλειψε και η υπηρέτρια (Γκρούσα) που το έσωσε και το μεγάλωσε με θυσίες. Ο Δικαστής Αζντακ βάζει το παιδί σε ένα κύκλο από κιμωλία και ζητά από τις δύο γυναίκες να το τραβήξουν.

Η Γκρούσα το αφήνει για να μη το πληγώσει και ο δικαστής της το επιδικάζει, κρίνοντας ότι το παιδί ανήκει σε εκείνη που το αγαπά και το φροντίζει πραγματικά και όχι σε εκείνη που έχει απλώς το βιολογικό και νομικό δικαίωμα επί αυτού.

Υπό το πρίσμα τούτο μιας παρόμοιας σολομώντειας λύσης και ο Ζίζεκ προτείνει οι Ισραηλινοί και οι Παλαιστίνιοι να παραιτηθούν από τον πολιτικό έλεγχο της Ιερουσαλήμ και να τη μετατρέψουν σε μια περιοχή θρησκευτικής ελευθερίας (χωρίς κρατική επικυριαρχία).

Πόσο όμως οι ουτοπίες μπορούν να εφαρμοστούν στην άγρια ζωή της πραγματικότητας;

Γρηγόρης Καλφέλης, Καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ.

tovima.gr