09-10-2026, Ω/12:55′

Νόμπελ Ειρήνης: Η άγνωστη ιστορία του πιο πολιτικού βραβείου στον κόσμο

Σε συνέχεια του από 12-10-2025 άρθρου στην ιστοσελίδα μας με τίτλο ” Τα στημένα Νόμπελ Ειρήνης” σχετικό με τη βράβευση της Ματσάδο, φανατικής υποστηρίκτριας του Νετανιάχου και του σιωνιστικού απαρτχάιντ καθεστώτος, που είχε ζητήσει δημόσια ξένη στρατιωτική επέμβαση στη χώρα της εναντίον ενός εκλεγμένου προέδρου, αυτής που το κόμμα της, το Vente Venezuela έχει υπογράψει  συμφωνία με το Λικούντ – το κόμμα του Νετανιάχου- για συνεργασία σε «πολιτικά, ιδεολογικά και κοινωνικά ζητήματα … στρατηγική, γεωπολιτική και ασφάλεια», σήμερα σας παρουσιάζουμε άρθρο στο ” Βήμα” για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης διαχρονικά από την καθιέρωσή του.

——————————–

Από τον Άλφρεντ Νόμπελ και την Μπέρτα φον Ζούτνερ μέχρι τον Γκάντι, τον Χίτλερ, τον Στάλιν και τον Ντόναλντ Τραμπ – 125 χρόνια ιστορίας, αντιφάσεων, παραλείψεων και αποφάσεων που αποκαλύπτουν πώς κάθε εποχή αντιλαμβάνεται την ειρήνη

Κάθε χρόνο, στις αρχές Οκτωβρίου, ένα όνομα που ανακοινώνεται στο Όσλο γίνεται για λίγες ώρες το επίκεντρο της παγκόσμιας επικαιρότητας. Το Νόμπελ Ειρήνης είναι ίσως το πιο διάσημο βραβείο του κόσμου. Είναι όμως και ένα από τα πιο παρεξηγημένα.

Πίσω από το μετάλλιο και την τελετή της 10ης Δεκεμβρίου υπάρχει μια ιστορία γεμάτη παράδοξα: υποψήφιοι που σήμερα μοιάζουν αδιανόητοι, μεγάλοι ηγέτες που δεν βραβεύθηκαν ποτέ, νομπελίστες που παρέλαβαν το βραβείο ενώ βρίσκονταν στη φυλακή και αποφάσεις που αντανακλούν τις μεγάλες πολιτικές συγκρούσεις κάθε εποχής.

Από το 1901 έως και το 2025 έχουν απονεμηθεί 106 Νόμπελ Ειρήνης. Έχουν τιμηθεί 112 πρόσωπα και 31 οργανισμοί, καθώς ορισμένοι οργανισμοί έχουν βραβευθεί περισσότερες από μία φορές. Αν υπολογιστούν οι διαφορετικοί οργανισμοί, είναι 28: η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού έχει βραβευθεί τρεις φορές και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δύο.

Το βραβείο έχει απονεμηθεί σε έναν αποδέκτη 72 φορές, έχει μοιραστεί μεταξύ δύο αποδεκτών 31 φορές και τρεις φορές μεταξύ τριών αποδεκτών. Οι τριπλές απονομές έγιναν το 1994, στους Γιάσερ Αραφάτ, Σιμόν Πέρες και Γιτζάκ Ράμπιν, το 2011, στις Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ, Λέιμα Γκμπόουι και Ταουακόλ Κάρμαν, και το 2022, στους Αλές Μπιαλιάτσκι, Memorial και Center for Civil Liberties.

19 χρονιές χωρίς Νόμπελ Ειρήνης

Το Νόμπελ Ειρήνης δεν απονεμήθηκε σε 19 περιπτώσεις, κυρίως κατά τη διάρκεια των δύο Παγκόσμιων Πολέμων, αλλά και σε άλλες χρονιές κατά τις οποίες η επιτροπή έκρινε ότι δεν υπήρχε κατάλληλος υποψήφιος ή ότι οι συνθήκες δεν επέτρεπαν την απονομή.

Η απουσία βραβείου αποτελεί και αυτή μια πολιτική απόφαση. Σύμφωνα με τους κανόνες, όταν κανένα έργο δεν θεωρείται ότι ανταποκρίνεται στα απαιτούμενα κριτήρια, το χρηματικό ποσό μπορεί να μεταφερθεί στην επόμενη χρονιά ή να επιστρέψει στα κεφάλαια του Ιδρύματος Νόμπελ.

Η πιο συμβολική περίπτωση ήταν το 1948, τη χρονιά της δολοφονίας του Μαχάτμα Γκάντι.

Η μεγάλη απουσία: ο Γκάντι

Ο Γκάντι είναι ίσως ο πιο διάσημος άνθρωπος που δεν πήρε ποτέ Νόμπελ Ειρήνης.

Ο ηγέτης της ινδικής ανεξαρτησίας ήταν υποψήφιος το 1937, το 1938, το 1939, το 1947 και ξανά το 1948, λίγο πριν δολοφονηθεί.

Η επιτροπή δεν μπορούσε να του απονείμει μεταθανάτια το βραβείο, καθώς οι κανόνες δεν το επέτρεπαν. Το εντυπωσιακό είναι τι συνέβη στη συνέχεια: το 1948 αποφάσισε να μην απονείμει το βραβείο σε κανέναν άλλο.

Ο Γκάντι δεν πήρε ποτέ το Νόμπελ, αλλά η απουσία του ήταν τόσο έντονη ώστε η επιτροπή ουσιαστικά άφησε κενό το βραβείο εκείνης της χρονιάς.

Η γυναίκα πίσω από το Νόμπελ Ειρήνης

Η πρώτη γυναίκα που πήρε Νόμπελ Ειρήνης ήταν η Μπέρτα φον Ζούτνερ, το 1905.

Η Αυστριακή συγγραφέας και ακτιβίστρια ήταν μία από τις σημαντικότερες μορφές του διεθνούς ειρηνιστικού κινήματος. Το μυθιστόρημά της Κάτω τα όπλα! έγινε ένα από τα γνωστότερα αντιπολεμικά έργα της εποχής.

Η σχέση της με τον Άλφρεντ Νόμπελ ήταν κάτι περισσότερο από μια απλή γνωριμία. Οι δύο τους αλληλογραφούσαν και η φον Ζούτνερ τον πίεζε να στηρίξει ενεργότερα την υπόθεση της ειρήνης. Η επιρροή της στη σκέψη του θεωρείται σημαντική για την απόφαση του Νόμπελ να συμπεριλάβει την ειρήνη στη διαθήκη του.

Σήμερα, 20 από τους 112 ανθρώπους που έχουν τιμηθεί με το Νόμπελ Ειρήνης είναι γυναίκες. Η φον Ζούτνερ ήταν η πρώτη και η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία βραβεύθηκε το 2025, η πιο πρόσφατη.

Από τον άνθρωπο των εκρηκτικών στο βραβείο της ειρήνης

Η ιστορία έχει μια σχεδόν μυθιστορηματική ειρωνεία.

Ο Άλφρεντ Νόμπελ έγινε πλούσιος από τις εφευρέσεις και τις επιχειρήσεις του στον χώρο των εκρηκτικών. Στη διαθήκη του, που υπέγραψε στις 27 Νοεμβρίου 1895, αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του στη δημιουργία των βραβείων για τη Φυσική, τη Χημεία, την Ιατρική, τη Λογοτεχνία και την Ειρήνη.

Για το τελευταίο όρισε ότι θα τιμάται εκείνος που θα έχει κάνει το «μεγαλύτερο ή καλύτερο έργο» για την αδελφοσύνη μεταξύ των εθνών, την κατάργηση ή μείωση των μόνιμων στρατών και την προώθηση της ειρήνης.

Το παράδοξο είναι ότι ο άνθρωπος που άφησε την περιουσία του για ένα από τα σημαντικότερα ειρηνευτικά βραβεία της ιστορίας είχε δημιουργήσει ένα μεγάλο μέρος της περιουσίας του από τεχνολογίες που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στον πόλεμο.

Και ο Χίτλερ ήταν υποψήφιος για Νόμπελ Ειρήνης

Μια από τις πιο παράξενες σελίδες στην ιστορία του θεσμού είναι η υποψηφιότητα του Αδόλφου Χίτλερ το 1939.

Η υποψηφιότητα δεν ήταν σοβαρή. Ο Σουηδός βουλευτής Έρικ Μπραντ την υπέβαλε ως σατιρική πολιτική χειρονομία, θέλοντας να γελοιοποιήσει άλλες υποψηφιότητες και την πολιτική κατάσταση της εποχής.

Ωστόσο, το περιστατικό αποκαλύπτει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η υποψηφιότητα για Νόμπελ δεν αποτελεί διάκριση ούτε σημαίνει ότι η Επιτροπή εγκρίνει τον υποψήφιο.

Το ίδιο ισχύει και σήμερα.

Ο Στάλιν, ο Μουσολίνι και το παράξενο αρχείο των υποψηφιοτήτων

Το αρχείο των υποψηφιοτήτων κρύβει και άλλες εκπλήξεις. Ο Ιωσήφ Στάλιν, ηγέτης Σοβιετικής Ένωσης υπήρξε υποψήφιος. Υποψηφιος υπήρξε ακόμη και ο φασίστας Μπενίτο Μουσολίνι.

Το γεγονός δεν σημαίνει ότι το Νόμπελ Ειρήνης βρέθηκε κοντά στο να τιμήσει δικτάτορες. Δείχνει όμως πόσο διαφορετικό ήταν το σύστημα υποψηφιοτήτων από αυτό που φαντάζεται σήμερα το κοινό.

Και υπάρχει ένας ακόμη κανόνας που κάνει την ιστορία ακόμη πιο ενδιαφέρουσα: οι υποψηφιότητες παραμένουν απόρρητες για 50 χρόνια. Έτσι, το αρχείο των Νόμπελ λειτουργεί σαν ένα είδος χρονοκάψουλας της διεθνούς πολιτικής.

Ο μόνος που είπε «όχι»

Μόνο ένας βραβευμένος στην ιστορία έχει αρνηθεί το Νόμπελ Ειρήνης.

Ήταν ο Βορειοβιετναμέζος πολιτικός Λε Ντουκ Θο, στον οποίο απονεμήθηκε το βραβείο το 1973 από κοινού με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ για τις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη συμφωνία ειρήνης του Βιετνάμ.

Ο Λε Ντουκ Θο αρνήθηκε να το παραλάβει, υποστηρίζοντας ότι οι συνθήκες στο Βιετνάμ δεν επέτρεπαν να δεχθεί το βραβείο.

Η επιλογή του 1973 παραμένει μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες στην ιστορία του θεσμού, επειδή η συμφωνία δεν είχε οδηγήσει ακόμη σε πραγματική ειρήνη.

Νόμπελ πίσω από τα κάγκελα

Τρεις από τους παλαιότερους βραβευμένους με Νόμπελ Ειρήνης βρίσκονταν υπό κράτηση όταν τιμήθηκαν: ο Γερμανός δημοσιογράφος και αντιναζιστής Καρλ φον Οσίετσκι, η Βιρμανή πολιτικός Αούνγκ Σαν Σου Κι και ο Κινέζος ακτιβιστής Λιου Σιαομπό.

Στα πιο πρόσφατα χρόνια προστέθηκαν στη σχετική ιστορία ο Αλές Μπιαλιάτσκι, που τιμήθηκε το 2022, και η Νάργκις Μοχαμαντί, που τιμήθηκε το 2023.

Η περίπτωση του Οσίετσκι το 1935 ήταν ιδιαίτερα ηχηρή. Βρισκόταν κρατούμενος από το ναζιστικό καθεστώς όταν η Επιτροπή αποφάσισε να τον τιμήσει. Το Νόμπελ Ειρήνης μετατράπηκε έτσι σε μια διεθνή πολιτική δήλωση εναντίον του ναζισμού.

Η μικρότερη και ο μεγαλύτερος

Η νεότερη βραβευμένη στην ιστορία του Νόμπελ Ειρήνης παραμένει η Μάλαλα Γιουσαφζάι, η οποία ήταν μόλις 17 ετών όταν τιμήθηκε το 2014 μαζί με τον Ινδό ακτιβιστή Κάιλας Σατιαρθί για τον αγώνα τους υπέρ των δικαιωμάτων των παιδιών και της εκπαίδευσης.

Στην άλλη άκρη της ηλικιακής κλίμακας βρίσκεται ο φυσικός Τζόζεφ Ρότμπλατ, ο οποίος ήταν 86 ετών όταν έλαβε το Νόμπελ Ειρήνης το 1995, μαζί με τις Διασκέψεις Pugwash για την Επιστήμη και τις Παγκόσμιες Υποθέσεις.

Ο Ρότμπλατ είχε συμμετάσχει στο Manhattan Project, αλλά αργότερα έγινε ένας από τους πιο επίμονους πολέμιους των πυρηνικών όπλων. Η διαδρομή του από το πρόγραμμα κατασκευής της ατομικής βόμβας στον αγώνα για τον πυρηνικό αφοπλισμό είναι μια από τις χαρακτηριστικότερες προσωπικές μεταμορφώσεις στην ιστορία του Νόμπελ.

Το βραβείο που άλλαξε μαζί με τον κόσμο

Στα πρώτα χρόνια, η έννοια της ειρήνης ήταν σχετικά στενή: διεθνής διαιτησία, ειρηνευτικές συμφωνίες, αφοπλισμός, διεθνής συνεργασία.

Σταδιακά όμως άλλαξε.

Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Νέλσον Μαντέλα και ο Ντέσμοντ Τούτου, ο Αντρέι Ζαχάροφ, ο Λεχ Βαλέσα, η Μαλάλα, η Νάργκις Μοχαμαντί και πολλοί άλλοι δείχνουν αυτή τη διεύρυνση της έννοιας της ειρήνης. Τα ανθρώπινα δικαιώματα, η δημοκρατία, η ελευθερία της έκφρασης και η κοινωνική συμφιλίωση άρχισαν να αντιμετωπίζονται ως προϋποθέσεις μιας διαρκούς ειρήνης.

Το 2024 το βραβείο απονεμήθηκε στη Nihon Hidankyo, την ιαπωνική οργάνωση των επιζώντων της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, για τον αγώνα της εναντίον των πυρηνικών όπλων.

Το 2025 η επιλογή πήγε ακόμη πιο καθαρά προς τη δημοκρατία. Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο βραβεύθηκε για την προώθηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων στη Βενεζουέλα και τον αγώνα της για μια δίκαιη και ειρηνική μετάβαση από τη δικτατορία στη δημοκρατία.(Εδώ βλέπε το εισαγωγικό σημείωμα για τη “δημοκρατική” Ματσάδο κατά το “Βήμα”)

Η απόφαση αυτή έδωσε και μια νέα διάσταση στο ερώτημα που βρίσκεται πίσω από κάθε Νόμπελ Ειρήνης: μπορεί η υπεράσπιση της δημοκρατίας να θεωρείται έργο ειρήνης;

Η απάντηση της Επιτροπής το 2025 ήταν σαφής: ναι.

Και φτάνουμε στον Τραμπ

Δύο ημέρες πριν από την ανακοίνωση του Νόμπελ Ειρήνης του 2026, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε με ιδιαίτερη ένταση το αίτημά του για το βραβείο.

Στις 7 Οκτωβρίου, μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο, δήλωσε ότι έχει κάνει πράγματα που κανείς άλλος δεν έχει κάνει και ότι έχει «λύσει οκτώ πολέμους». Παράλληλα, εξέφρασε αμφιβολία ότι η Νορβηγική Επιτροπή θα τον επιλέξει, λέγοντας ότι έχει τη φήμη πως δεν δίνει το βραβείο «σε ανθρώπους σαν εμένα».

Η διεκδίκηση δεν είναι καινούργια. Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι διπλωματικές του προσπάθειες δικαιολογούν την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ έχει επικαλεστεί την εμπλοκή του σε οκτώ συγκρούσεις. Ωστόσο, το ίδιο ρεπορτάζ επισημαίνει ότι ορισμένα από τα μέτωπα που ο ίδιος θεωρεί ότι «έλυσε» έχουν ξαναφουντώσει, ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία παραμένει άλυτη και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περιπλέκει ακόμη περισσότερο την εικόνα.

Το επιχείρημα του Τραμπ έχει και ένα ακόμη ιδιαίτερο επεισόδιο.

Τον Ιανουάριο του 2026, η κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης του 2025, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, του παρουσίασε συμβολικά το δικό της μετάλλιο. Η κίνηση ερμηνεύθηκε ως ένδειξη ευγνωμοσύνης για την αμερικανική στήριξη προς την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας. Ωστόσο, το μετάλλιο ενός νομπελίστα δεν μπορεί ουσιαστικά να «μεταβιβαστεί» ως Νόμπελ σε κάποιον άλλον.

Έτσι δημιουργήθηκε και η παράδοξη φράση του Τραμπ ότι είχε τιμηθεί «έμμεσα» με το Νόμπελ Ειρήνης.

Τραμπ εναντίον Κάρνεϊ

Στις προβλέψεις για το Νόμπελ του 2026 εμφανίστηκε ένας ακόμη πολιτικός που βρίσκεται στον αντίθετο σχεδόν πόλο από τον Τραμπ: ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ.

Ο Κάρνεϊ απέκτησε ιδιαίτερη διεθνή προβολή μέσα στο 2026 λόγω της αντιπαράθεσής του με τον Τραμπ και της προσπάθειάς του να ενισχύσει τις σχέσεις του Καναδά με την Ευρώπη και άλλες χώρες, σε μια περίοδο έντονων εμπορικών και γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Στις 29 Σεπτεμβρίου, ο Κάρνεϊ έγινε μάλιστα προσωρινά φαβορί στην αγορά προβλέψεων Kalshi, με την πιθανότητα νίκης του να φτάνει το 14%. Η μεταβολή αυτή, ωστόσο, δείχνει και το πρόβλημα με τέτοιες προβλέψεις: δεν αποτελούν επίσημη πληροφόρηση για τη Νορβηγική Επιτροπή, αλλά αντανακλούν τις εκτιμήσεις και τα στοιχήματα των συμμετεχόντων στην αγορά.

Ο Κάρνεϊ βρέθηκε έτσι σε μια ιδιότυπη πολιτική αντιπαράθεση με τον Τραμπ ακόμη και στο επίπεδο των προβλέψεων για το Νόμπελ.

Το απρόσμενο φαβορί μπορεί να βρίσκεται στο Διάστημα

Ακόμη πιο παράδοξη είναι η υποψηφιότητα που συζητείται για το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).

Ο σταθμός αποτελεί ένα από τα σπάνια παραδείγματα διαρκούς διεθνούς συνεργασίας ανάμεσα σε χώρες που συχνά βρίσκονται σε γεωπολιτική αντιπαράθεση. ΗΠΑ, Ρωσία, Ευρώπη, Ιαπωνία και Καναδάς έχουν συνεργαστεί επί δεκαετίες σε ένα κοινό επιστημονικό εγχείρημα στο Διάστημα.

Ο Haakon Gjerløw, διευθυντής του Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη του Όσλο (PRIO) και ειδικός στις προβλέψεις για το Νόμπελ, έχει επισημάνει τον ISS ως σύμβολο διεθνούς συνεργασίας σε μια εποχή αυξανόμενου ανταγωνισμού μεταξύ κρατών. Το όνομα του ISS βρίσκεται ανάμεσα στις πιο ασυνήθιστες επιλογές που συζητούνται για το 2026.

Άλλες υποψηφιότητες που συζητούν αναλυτές και διεθνή μέσα περιλαμβάνουν τις ομάδες άμεσης ανθρωπιστικής βοήθειας στο Σουδάν, τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, τη Save the Children, τον Ουκρανό υπέρμαχο των δικαιωμάτων των παιδιών Μικόλα Κουλέμπα, την Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων, αλλά και διεθνείς θεσμούς όπως το Διεθνές Δικαστήριο και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

287 υποψηφιότητες, αλλά κανείς δεν ξέρει τους υποψηφίους

Η Νορβηγική Επιτροπή ανακοίνωσε ότι για το Νόμπελ Ειρήνης του 2026 κατατέθηκαν 287 υποψηφιότητες: 208 για πρόσωπα και 79 για οργανισμούς.

Και εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία που συχνά χάνονται στη δημοσιότητα.

Η Επιτροπή δεν έχει δημοσιοποιήσει τον κατάλογο των υποψηφίων.

Οι επίσημες υποψηφιότητες παραμένουν απόρρητες για 50 χρόνια. Επομένως, όταν ένα όνομα όπως ο Τραμπ ή ο Κάρνεϊ εμφανίζεται στα πρωτοσέλιδα, αυτό δεν σημαίνει ότι η Επιτροπή έχει ανακοινώσει πως βρίσκεται στη λίστα των υποψηφίων ή ότι έχει συμπεριληφθεί σε κάποια επίσημη «shortlist».

Η ίδια η Επιτροπή έχει επισημάνει ότι οι υποψηφιότητες κατατίθενται μέχρι τις 31 Ιανουαρίου κάθε έτους και ότι τα μέλη της μπορούν να προσθέσουν ονόματα στην πορεία της διαδικασίας.

Η διάκριση είναι ουσιώδης: άλλο υποψήφιος, άλλο φαβορί στις αγορές προβλέψεων και άλλο πραγματικός αποδέκτης του Νόμπελ.

Ένα βραβείο που ποτέ δεν ήταν απλώς ένα βραβείο

Από τον Γκάντι που δεν το πήρε ποτέ μέχρι τον Τραμπ που επιμένει ότι το δικαιούται, η ιστορία του Νόμπελ Ειρήνης είναι στην πραγματικότητα η ιστορία της ίδιας της πολιτικής αντίληψης για την ειρήνη.

Στην αρχή ήταν η διεθνής διαιτησία και ο αφοπλισμός. Μετά ήρθαν ο αντιφασισμός, η αποαποικιοποίηση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η δημοκρατία, η αντίσταση στις δικτατορίες, ο πυρηνικός αφοπλισμός.

Σήμερα η συζήτηση περιλαμβάνει ακόμη και τη διεθνή επιστημονική συνεργασία στο Διάστημα.

Και ανάμεσα σε όλα αυτά βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ, ένας πρόεδρος που διεκδικεί ανοιχτά το βραβείο, απέναντι σε έναν Καναδό πρωθυπουργό που εμφανίστηκε στις αγορές προβλέψεων ως πιθανός αντίπαλός του, ενώ οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας και ο ίδιος ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός συμπληρώνουν το παράξενο παζλ του 2026.

Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του Νόμπελ Ειρήνης.

Δεν είναι απλώς ένα βραβείο για την ειρήνη. Είναι ένα στιγμιότυπο της εποχής που το απονέμει.

Και γι’ αυτό, πολλές φορές, οι πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες του Νόμπελ Ειρήνης δεν βρίσκονται στα ονόματα των νικητών.

Βρίσκονται σε εκείνους που δεν το πήραν ποτέ, σε εκείνους που το αρνήθηκαν, σε εκείνους που το χρησιμοποίησαν ως πολιτικό μήνυμα και, κάθε χρόνο, σε εκείνους που περιμένουν έξω από την κλειστή πόρτα του Όσλο.

tovima.gr

Και η μεγάλη φετινή έκπληξη που θα κάνει τον Τραμπ και τον Νετανιάχου να αφρίσουν: Το Νόμπελ Ειρήνης 2026 δόθηκε στη Νοτιοαφρικανή δικαστή Ναβανέθεμ «Νάβι» Πιλάι, στην δικαστή που συνέβαλε τα μέγιστα στην έκθεση η οποία κατέληξε ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα, «για τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο».

«Η ανεξαρτησία, η τεχνογνωσία και η σταθερότητά της την έχουν καταστήσει μία από τις πιο σεβαστές διεθνείς νομικούς της εποχής μας», αναφέρει η ανακοίνωση της Επιτροπής.

Η Πιλάι γεννήθηκε το 1941 στο Ντέρμπαν μεγάλωσε υπό το καθεστώς του απαρτχάιντ και έγινε μια από τις πρώτες γυναίκες ινδικής καταγωγής που άσκησαν τη δικηγορία στη Νότια Αφρικής.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας της, υπερασπίστηκε ακτιβιστές κατά του απαρτχάιντ και αγωνίστηκε ενάντια στις συνθήκες διακρίσεων στις φυλακές.

Μετά την πτώση του απαρτχάιντ, υπηρέτησε ως δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα, όπου συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση ιστορικών δικαστικών δεδικασμένων, αναγνωρίζοντας τον βιασμό ως πράξη γενοκτονίας.

Αργότερα, διετέλεσε δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, καθώς και Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από το 2008 έως το 2014.

Πιο πρόσφατα, ηγήθηκε της επιτροπής του ΟΗΕ που ερεύνησε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία σε έκθεσή της τον Σεπτέμβριο του 2025 κατηγόρησε το Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας.

Συνολικά υπήρξαν φέτος 287 υποψηφιότητες για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης που θεωρείται η πιο σημαντική και υψηλού κύρους διάκριση στον κόσμο.

«Σε μια εποχή κατά την οποία ο αριθμός των πολέμων και των συγκρούσεων αυξάνεται και κατά την οποία οι δικαστές και οι θεσμοί του διεθνούς δικαίου δέχονται πολιτικές επιθέσεις, η Επιτροπή Νόμπελ επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι η δυνατότητα επίλυσης των συγκρούσεων χωρίς τη χρήση βίας εξαρτάται από το διεθνές κράτος δικαίου», ανέφερε η επιτροπή στην ανακοίνωσή της.

(fb) Αρετή Αθανασίου