Τον Απρίλη του 1961 στον Κόλπο των Χοίρων

15-08-2026, Ω/07:45′

Μια ζωή δοσμένη στον επαναστατικό αγώνα και την υπεράσπιση του σοσιαλισμού

Οι πιο σημαντικές στιγμές της ζωής του «Κομαντάντε»

Πριν 100 χρόνια ο Φιντέλ γεννήθηκε στις 13 Αυγούστου του 1926 στο Μπιράν, παλιά επαρχία στην Ανατολική Κούβα, από γονείς με καταγωγή από την Ισπανία. Από το 1945, σε ηλικία 19 χρόνων, συμμετείχε ενεργά στους φοιτητικούς πολιτικούς αγώνες στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας, όπου σπούδασε Νομική.

Το 1947 βρέθηκε στη Δομινικανή Δημοκρατία και έλαβε μέρος στις διαδηλώσεις εναντία στη δικτατορία, ενώ τον Απρίλη του 1948 ήταν παρών στη λαϊκή εξέγερση στην Μπογκοτά μαζί με τον λαό της Κολομβίας, το γνωστό «Μπογκοτάσο».

Το 1950 έγινε Διδάκτωρ Αστικού Δικαίου και πήρε πτυχίο στο Διπλωματικό Δίκαιο, ενώ άσκησε τη δικηγορία προς το συμφέρον των φτωχών. Τότε υπήρξε μέλος του Κόμματος του Κουβανικού Λαού (Ορθόδοξοι) επηρεαζόμενος από τις ιδέες του ήρωα της Κούβας Χοσέ Μαρτί, την περίοδο του πολέμου της ανεξαρτησίας για την απελευθέρωση από τους Ισπανούς αποικιοκράτες.

Στις 26 Ιούλη του 1953, επικεφαλής ομάδας επαναστατών, επιτέθηκε στους στρατώνες της Μονκάδα και στο στρατόπεδο «Μανουέλ ντε Σέσπεδες» στο Σαντιάγκο ντε Κούβα, με σκοπό να ξεσηκώσει τον λαό του Νησιού ενάντια στη δικτατορία. Η απόπειρα αποτυγχάνει, 70 από τους συντρόφους του σκοτώνονται και ο ίδιος μαζί με συντρόφους του συλλαμβάνεται. Ομως, η 26η του Ιούλη σηματοδοτεί την απαρχή της μεγάλης λαϊκής εξέγερσης κατά του δικτατορικού καθεστώτος του Φουλχένσιο Μπατίστα.

* * *

Ο Φιντέλ στη δίκη του 1953, όπου είπε το θρυλικό «η ιστορία θα με δικαιώσει»

Fernando Garcia – Oscar Sola

Στις 16 Οκτώβρη 1953, κατά τη διάρκεια της δίκης για την επίθεση στους στρατώνες της Μονκάδα, σημείωνε ανάμεσα σε άλλα: «Οταν μιλάμε για τον λαό, δεν εννοούμε τους βολεμένους, τα συντηρητικά στοιχεία του έθνους, που τους βολεύει κάθε καταπιεστικό καθεστώς, κάθε δικτατορία, κάθε δεσποτισμός, που προσκυνούν τον αφέντη μέχρι να χτυπήσει το μέτωπό τους στο πάτωμα. Οταν μιλάμε για πάλη, εννοούμε με τη λέξη λαός τις μεγάλες αλύτρωτες μάζες, προς τις οποίες όλοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και όλοι εξαπατούν και προδίδουν, αυτές που ποθούν μια καλύτερη πατρίδα, πιο αξιοπρεπή και πιο δίκαιη… Σ’ αυτόν τον λαό, που οι δρόμοι του είναι στρωμένοι με πέτρες άγχους, εξαπάτησης και ψεύτικων υποσχέσεων, εμείς δεν θα τους πούμε: “Θα σου δώσουμε”, αλλά: “Ορίστε, αγωνίσου τώρα με όλες σου τις δυνάμεις, για να γίνει δική σου η λευτεριά και η ευτυχία!” Όσο για μένα, ξέρω πως η φυλακή θα ‘ναι σκληρή όσο δεν ήτανε ποτέ για κανέναν, πως θα βρω μπροστά μου απειλές, παγίδες και άτιμες βιαιότητες. Μα δεν τις φοβούμαι, όπως δεν τρέμω τη μανία του άθλιου τυράννου που πήρε τη ζωή εβδομήντα αδελφών μου. Καταδικάστε με, δεν πειράζει, η Ιστορία θα με δικαιώσει».

Το δικαστήριο τον καταδίκασε σε 15 χρόνια φυλάκιση. Φυλακίστηκε για 22 μήνες, απελευθερώθηκε λόγω της λαϊκής πίεσης και ίδρυσε το Κίνημα της 26ης Ιουλίου. Στις 15 του Μάη 1955 αποφυλακίστηκε και στις αρχές Ιούλη αναχώρησε για το Μεξικό, όπου από εκεί οργάνωσε και εκπαίδευσε στρατιωτικά μια ομάδα επαναστατών, ανάμεσά τους ο Αργεντινός γιατρός Ερνέστο Γκεβάρα ντε λα Σέρνα (Τσε), που γνωρίστηκε εκεί με τον Φιντέλ και μπήκε στην ομάδα.

* * *

Στις 2 Δεκέμβρη 1956, έπειτα από ένα δραματικό ταξίδι, το πλοιάριο «Γκράνμα» (σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο της Επανάστασης στην Αβάνα), που ξεκίνησε από το Μεξικό, έφτασε στην παραλία του Νίκερο, ένα μικρό χωριό, εκεί που καταλήγει η Σιέρα Μαέστρα, οροσειρά του νησιού. Από τους 82 αποφασισμένους αγωνιστές που αποβιβάστηκαν στη στεριά, κατάφεραν να σωθούν από τα πυρά του στρατού και της αεροπορίας της δικτατορίας του Μπατίστα μόνο 12. Ανάμεσά τους ο επικεφαλής της ομάδας, Φιντέλ Κάστρο, ο αδελφός του Ραούλ, ο Τσε, ο Καμίλο Σιενφουέγος, ο Χουάν Αλμέιδα, από τις πιο σημαντικές μορφές της μετέπειτα Επανάστασης.

Με τον Τσε κρατούμενοι στη φυλακή Μιγέλ Σουλτς στο Μεξικό το 1956

Στη συνέχεια, συγκροτήθηκε ο επαναστατικός στρατός, που στηρίχτηκε στη συστηματική πολιτικο-στρατιωτική προετοιμασία που είχε ξεκινήσει το Κίνημα της 26ης Ιούλη, με επικεφαλής τον Φ. Πάις, το Λαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα Κούβας, όπως είχε ονομαστεί το πρώτο ΚΚ Κούβας, και το Επαναστατικό Διευθυντήριο που απαρτιζόταν από επαναστάτες φοιτητές.

Την 1η Γενάρη 1959, ο λαϊκός αντάρτικος στρατός της Κούβας μπαίνει θριαμβευτικά στην Αβάνα, μετά από έναν μακρόχρονο αγώνα του λαού της Κούβας ενάντια στη δικτατορία του Μπατίστα, τον οποίο στήριζαν οι ΗΠΑ.

2 Γενάρη 1959. Ο Φιντέλ Κάστρο, επικεφαλής μιας φάλαγγας ανδρών και γυναικών του επαναστατικού στρατού, μπαίνει στο Σαντιάγκο ντε Κούβα. Η φρουρά του στρατώνα της Μονκάδα παραδίδεται χωρίς όρους

Στις 9 Γενάρη φτάνει στην Αβάνα και ο Φιντέλ. Η Κουβανική Επανάσταση απέδειξε ότι ο ιμπεριαλισμός δεν είναι ανίκητος και βρήκε αμέσως την αμέριστη στήριξη της Σοβιετικής Ενωσης και των τότε σοσιαλιστικών χωρών.

Στη μεγάλη διαδήλωση της 16ης του Απρίλη του 1961, στις κηδείες των σκοτωμένων από τις αεροπορικές επιδρομές (λίγο πριν την απόβαση των 1.400 μισθοφόρων της CIA στον Κόλπο των Χοίρων, στην παραλία Χιρόν, που ηττήθηκαν σε 72 ώρες), ο Φιντέλ Κάστρο ανακηρύσσει για πρώτη φορά τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα της Επανάστασης.

* * *

Ο Φιντέλ υπήρξε Γενικός Γραμματέας των Ενωμένων Επαναστατικών Οργανώσεων και του Ενωμένου Κόμματος της Σοσιαλιστικής Επανάστασης της Κούβας, που στη συνέχεια συνενώθηκαν και επανασύστησαν το ΚΚ Κούβας. Με την επανασύσταση της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚ Κούβας, τον Οκτώβρη του 1965, ανέλαβε τη θέση του Πρώτου Γραμματέα και επανεκλέχτηκε στη θέση αυτή για τέσσερα Συνέδρια του Κόμματος έως το 2008.

Fernando Garcia – Oscar Sola

Στην Πλατεία της Επανάστασης ανακηρύσσει τον σοσιαλιστικό χαρακτήρα της Επανάστασης

Εξελέγη βουλευτής της Εθνοσυνέλευσης της Λαϊκής Εξουσίας σε όλες τις περιόδους συνεδριάσεων από την ίδρυσή της το 1976 και από τότε η Εθνοσυνέλευση τον διόριζε ομόφωνα Πρόεδρο του Κρατικού Συμβουλίου και του Υπουργικού Συμβουλίου.

Διηύθυνε επίσημες κουβανικές αποστολές σε περισσότερες από πενήντα χώρες, στις Ιβηρο-αμερικανικές Συνόδους, σε αυτές του Κινήματος των Αδέσμευτων, στον ΟΗΕ. Ταυτόχρονα, υπολογίζεται ότι αντιμετώπισε πάνω από 600 απόπειρες δολοφονίας με τους πιο ευφάνταστους τρόπους.

Για δεκαετίες, ο Φιντέλ Κάστρο, από τη θέση του Προέδρου της Κούβας και ως επικεφαλής του ΚΚ Κούβας, καθοδήγησε την πάλη του λαού της χώρας για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού, στις δύσκολες συνθήκες της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας και περικύκλωσης και ιδιαίτερα μετά τις αντεπαναστατικές ανατροπές στη Σοβιετική Ενωση και τις άλλες σοσιαλιστικές χώρες το 1989 – 1991.

* * *

Έφυγε από τη ζωή αφήνοντας το ανεξίτηλο στίγμα του, το βράδυ της 25ης Νοέμβρη 2016, στο σπίτι του στην Αβάνα σε ηλικία 90 χρόνων.

Όπως ήταν η επιθυμία του, η σορός του αποτεφρώθηκε την επόμενη μέρα και με απόφαση του Κρατικού Συμβουλίου της χώρας και της ΚΕ του ΚΚ Κούβας, ακολούθησε 9ήμερο πένθος με εκδηλώσεις τιμής σε όλη τη χώρα, όπου σύσσωμος ο κουβανικός λαός τον συνόδευσε στην τελευταία κατοικία του, με μηχανοκίνητη πορεία με την τέφρα του απ’ την Αβάνα προς το Σαντιάγκο ντε Κούβα, σε ανάμνηση του «Καραβανιού της Ελευθερίας» του Γενάρη του 1959, που είχε γίνει από τον Φιντέλ, αντίστροφα, από το Σαντιάγκο στην πρωτεύουσα Αβάνα.

Πάντα με τον λαό

Οι εκδηλώσεις κορυφώθηκαν με μεγάλη συγκέντρωση στην Πλατεία της Επανάστασης «Αντόνιο Μασέο» του Σαντιάγκο ντε Κούβα και στη συνέχεια η τέφρα του εναποτέθηκε στο Νεκροταφείο της Σάντα Ιφιγένια, όπου βρίσκονται οι τάφοι των ηρώων, όπως των μαρτύρων της Κούβας στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα ενάντια στην Ισπανία, Χοσέ Μαρτί, Αντόνιο Μασέο, αλλά και τα οστά 32 αγωνιστών επαναστατών που έπεσαν στην επίθεση στις 26 Ιούλη του 1953 ενάντια στους στρατώνες της Μονκάδα στο Σαντιάγκο.

Ο τάφος του Φιντέλ Κάστρο αποτελείται από έναν μεγάλο, στρογγυλό βράχο από πράσινο γρανίτη, σαν ένας μεγάλος σπόρος, πάνω στον οποίο υπάρχει μια απλή ορειχάλκινη πλάκα που γράφει μόνο το μικρό του όνομα: «ΦΙΝΤΕΛ». Ο ίδιος είχε ζητήσει να μην γίνουν αγάλματα ή ονοματοδοτήσεις με το όνομά του. Το έργο του και τη ζωή του δοσμένη στον επαναστατικό αγώνα προβάλλει το επιβλητικό Κέντρο «Φιντέλ Κάστρο Ρους» στην Αβάνα με εκθέματα και παρουσιάσεις.

Στη Σιέρα Μαέστρα

Χιλιάδες λαού τον αποχαιρέτησαν σε όλη την Κούβα στη διαδρομή για το Σαντιάγκο Copyright 2016 The Associated

Κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Διακήρυξης της Αβάνας, στην Πλατεία Επανάστασης Χοσέ Μαρτί, 4 Φεβρουαρίου 1962

14 Οκτώβρη 1991, Πλατεία Αντόνιο Μασέο στο Σαντιάγκο ντε Κούβα

Πηγή: Ριζοσπάστης