04-12-2025, Ω/14:15′

Αυτός ο άνθρωπος με τις δηλώσεις του έβαλε μπροστά τον Κοινωνικό αυτοματισμό : Κοινωνικός Αυτοματισμός είναι ο μηχανισμός όπου οι μισοί πολίτες μετατρέπονται σε άτυπους υπερασπιστές της εξουσίας. Στη σύγχρονη κοινωνία, ο μεγαλύτερος εχθρός της αλήθειας δεν είναι το ψέμα, αλλά η κατασκευασμένη αντιπαλότητα. Όταν ένα σύστημα θέλει να διατηρήσει τον έλεγχο, δεν χρειάζεται να επιβάλει τη σιωπή. Αρκεί να στρέψει τους πολίτες τον έναν εναντίον του άλλου.

Αυτό είναι ο κοινωνικός αυτοματισμός: η μεθοδευμένη τακτική που μετατρέπει την αλληλεγγύη σε αφέλεια, τη διεκδίκηση σε απειλή και τη συλλογική δύναμη σε στείρα σύγκρουση.

Το έχουμε δει να συμβαίνει ξανά και ξανά. Στην πανδημία, όπου η κρατική ανεπάρκεια καλύφθηκε πίσω από το σύνθημα της “ατομικής ευθύνης”, δημιουργώντας μια κοινωνία επιτήρησης, όπου ο διπλανός σου ήταν ο εχθρός…

Ο κοινωνικός αυτοματισμός είναι ύπουλος γιατί δεν τον επιβάλλουν άμεσα οι ισχυροί. Αντίθετα, τον υιοθετούν άνθρωποι που δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν, αλλά δρουν σαν άτυποι υπερασπιστές της εξουσίας, είτε από φόβο, είτε από αφέλεια, είτε από καθαρό συμφέρον είτε ακόμη και απο μια ιδεολογία… Και όσο αυτό συνεχίζεται, η πραγματική εξουσία δεν χρειάζεται καν να λογοδοτήσει. Γιατί όσο πολεμάμε ο ένας τον άλλον, κανείς δεν κοιτάζει προς τα πάνω….

Ο κοινωνικός αυτοματισμός δεν είναι μια τυχαία κοινωνική δυναμική. Είναι ένας μηχανισμός ελέγχου, σχεδιασμένος ώστε οι πολίτες να στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου, αντί να διεκδικούν λύσεις απέναντι στις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων. Πρόκειται για μια στρατηγική που επιτρέπει στο σύστημα να αποφεύγει την πίεση για αλλαγή, διατηρώντας ανέπαφη τη δομή του.

Όταν μια κρίση ή μια κοινωνική δυσλειτουργία γίνεται αντιληπτή, το πρώτο βήμα του κοινωνικού αυτοματισμού είναι η μετατόπιση των ευθυνών. Αντί να αναζητηθεί η ρίζα του προβλήματος σε συστημικές αποτυχίες, δημιουργείται η εντύπωση ότι η λύση βρίσκεται στην ατομική συμπεριφορά.

Έτσι, αντί να ζητηθεί λογοδοσία από εκείνους που λαμβάνουν αποφάσεις, η κοινωνία εκπαιδεύεται να εστιάζει στο πώς φέρονται οι απλοί πολίτες. Εάν κάτι πάει στραβά, η ευθύνη πέφτει σε αυτούς που «δεν πρόσεξαν αρκετά», «δεν πειθάρχησαν» ή «δεν έκαναν αυτό που έπρεπε». Με αυτόν τον τρόπο, η συζήτηση απομακρύνεται από τη συλλογική διεκδίκηση και επικεντρώνεται σε ατομικές συμπεριφορές, μετατρέποντας το πρόβλημα σε μια ηθική κρίση αντί για ένα πολιτικό ή κοινωνικό ζήτημα.

Αυτο έκανε ο Μαρινάκης …Είπε ότι οι δρόμοι ανήκουνε στον Λαό και δεν μπορεί μια μερίδα του λαού να μην επιτρέπει στον υπόλοιπο λαό να χρησιμοποιεί τον δρόμο που του ανήκει.

(fb) Μιχάλης Νικήτας