28-09-2025, Ω/10:25′
Ψωμί του τοστ: Μυκοτοξίνες και φυτοφάρμακα στα σάντουιτς που τρώνε καθημερινά τα παιδιά μας – Νέα Μελέτη
Έλεγχος σε 14 δημοφιλείς μάρκες αποκαλύπτει ίχνη χημικών ουσιών και συντηρητικών σε πολλές φέτες ψωμιού του τοστ.
Το βιομηχανικό ψωμί του τοστ είναι βασικό προϊόν σε πολλά νοικοκυριά και αποτελεί καθημερινή προμήθεια στις αγορές μας. Με στόχο να αξιολογήσει την ασφάλεια αυτών των προϊόντων, το ιταλικό περιοδικό και οργανισμός καταναλωτών Salvagente προχώρησε σε ανάλυση ψωμιού τοστ από 14 διαφορετικές μάρκες, τόσο λευκού όσο και ολικής άλεσης, ερευνώντας την παρουσία μυκοτοξινών, φυτοφαρμάκων και γλυφοσάτης. Ο οργανισμός αξιολόγησε τα αποτελέσματα με βάση την ισχύουσα νομοθεσία και τις συστάσεις διεθνών φορέων υγείας, όπως η EFSA και η IARC.
Τα ευρήματα του ελέγχου
Οι δοκιμές αποκάλυψαν ότι 5 από τα 14 δείγματα περιείχαν ίχνη γλυφοσάτης, ενώ σχεδόν όλα περιείχαν άλλα φυτοφάρμακα όπως piperonylbutoxide και tebuconazole. Το μόνο προϊόν που δεν εμφάνιζε ίχνη φυτοφαρμάκων ήταν ένα βιολογικό, ολικής άλεσης (από την αλυσίδα Coop).
Η γλυφοσάτη εδώ και καιρό αποτελεί πιθανό κίνδυνο για τους καταναλωτές. Το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο ζιζανιοκτόνο στον κόσμο θεωρείται πιθανό καρκινογόνο από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) και, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Ramazzini στην Μπολόνια, υπάρχει σύνδεση μεταξύ της έκθεσης στη γλυφοσάτη, σε δόσεις που θεωρούνται ασφαλείς για τον άνθρωπο, και της ανάπτυξης λευχαιμίας και όγκων σε νεαρούς αρουραίους.
Με βάση αυτή τη μελέτη, τον Ιούλιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέθεσε στην Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (ECHA) να διενεργήσουν αξιολόγηση ασφάλειας. Εάν οι αρχές καταλήξουν σε μια νέα ταξινόμηση για τη γλυφοσάτη, η οποία θεωρείται επί του παρόντος ακίνδυνη για τον άνθρωπο, η ίδια η απόφαση της ΕΕ, η οποία το 2023 επανέγκρινε τη χρήση της έως το 2033, θα τεθεί υπό αμφισβήτηση. Στις αναλύσεις, το αμφιλεγόμενο ζιζανιοκτόνο βρέθηκε, σε ίχνη που κυμαίνονταν από 0,01 έως 0,03 µg/kg, σε πέντε δείγματα του ψωμιού.
Αξίζει να σημειωθεί η παρουσία σε πέντε δείγματα, τρία εκ των οποίων ήταν ολικής αλέσεως, των Άλφα και Κυπερμεθρινών , ενός εντομοκτόνου τοξικού για τις μέλισσες και τους υδρόβιους οργανισμούς και ύποπτου ότι δρα ως ενδοκρινικός διαταράκτης. Παρόλο που η EFSA αναγνώρισε μια ενδοκρινική δράση το 2018, τα ανεπαρκή δεδομένα δεν επέτρεψαν την αξιολόγηση του πιθανού ενδοκρινικού διαταράκτη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανανέωσε την άδεια “ως υποψήφια για υποκατάσταση” μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2029. Τέλος, στο ολικής αλέσεως Mulino Bianco βρέθηκαν ίχνη Chlorpyrifos Ethyl , η χρήση του οποίου έχει απαγορευτεί στην Ευρώπη από το 2020, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει ως αποτέλεσμα της περιβαλλοντικής μόλυνσης.
Όσον αφορά στις μυκοτοξίνες, η επικίνδυνη οκρατοξίνη Α βρέθηκε σε όλα τα δείγματα, σε ποσότητες από 0,21 έως 1,30 μg/kg. Αν και όλα τα επίπεδα ήταν κάτω από το νόμιμο όριο των 3 μg/kg, οι επιστήμονες προειδοποιούν για το λεγόμενο “φαινόμενο κοκτέιλ”, δηλαδή τον συνδυαστικό κίνδυνο από πολλές χημικές ουσίες, ακόμη και σε χαμηλές δόσεις. Επιπλέον, η Εμετοξίνη (vomitoxin Deossinivalenolo, DON) εντοπίστηκε σε 6 δείγματα, με τιμές όμως κάτω από τα επιτρεπτά όρια.
Συστατικά που προκαλούν ανησυχία
Πέρα από τα χημικά κατάλοιπα, το βιομηχανικό ψωμί του τοστ περιέχει πρόσθετα όπως έλαια (συνήθως ηλιέλαιο ή ελαιόλαδο), ή ακόμα και λίρδα σε ορισμένα προϊόντα (π.χ. San Carlo), που είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, τα οποία είναι επιβλαβή για την καρδιά και τη χοληστερόλη. Η λίστα των συστατικών συνεχίζεται με τη μαγιά, η οποία μπορεί να είναι μαγιά μπύρας, φυσική μαγιά ή προζύμι. Στη συνέχεια, βρίσκουμε αλάτι και, δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις, ζάχαρη, που υπάρχουν σε 10 δείγματα. Τα περισσότερα περιέχουν δεξτρόζη, η οποία έχει μεγαλύτερες συντηρητικές ιδιότητες. Ορισμένες ετικέτες αναγράφουν επίσης την προσθήκη γλουτένης, η οποία χρησιμοποιείται για την αύξηση της ελαστικότητας της ζύμης.
Σχεδόν όλα περιέχουν αιθυλική αλκοόλη ως συντηρητικό, που απομακρύνεται κατά το άνοιγμα της συσκευασίας, αλλά παραμένει ένα επιπλέον χημικό στοιχείο στο τελικό προϊόν. Παρά το γεγονός ότι κανένα δείγμα δεν υπερέβη τα νομικά όρια, η παρουσία γλυφοσάτης, άλλων φυτοφαρμάκων και μυκοτοξινών σε πολλές μάρκες υποδηλώνει ότι οι καταναλωτές πρέπει να είναι προσεκτικοί, ιδιαίτερα όσοι αγοράζουν προϊόντα για παιδιά. Το βιολογικό ολικής άλεσης δείχνει να είναι η ασφαλέστερη επιλογή, ενώ η ποικιλία των συστατικών και των συντηρητικών στα υπόλοιπα προϊόντα απαιτεί ενημέρωση και προσοχή από τους καταναλωτές.
cibum.gr
