23-03-2025, Ω/12:35′
Ο Ηρακλής (Λατινικά: Hercules, συντομογραφία: Her) είναι αστερισμός που σημειώθηκε στην αρχαιότητα από τον Πτολεμαίο και είναι ένας από τους 88 επίσημους αστερισμούς που θέσπισε η Διεθνής Αστρονομική Ένωση. Βρίσκεται νότια του αστερισμού Δράκοντα και βόρεια του Οφιούχου. Συνορεύει επίσης με τον Βοώτη, δηλ. συνολικά συνορεύει με εννέα αστερισμούς. Καταλαμβάνει μεγάλη έκταση στο βόρειο ημισφαίριο του ουρανού.
Ο Ηρακλής που είναι ορατός το καλοκαίρι, περιέχει 155 άστρα και το γνωστό σφαιρωτό σμήνος Μ13, που φαίνεται με τα κιάλια. Ο ευρύτατος αστερισμός του Ηρακλή, περιέχει πολλά διπλά άστρα, από τα οποία το πιο γνωστό είναι το διπλό από περιστροφή άστρο ξ του Ηρακλή, που έχει ήδη συμπληρώσει πέντε περιστροφές. Ο αστερισμός αυτός περιέχει και αρκετούς καινοφανείς (νόβε), από τους οποίους ο πιο αξιοπρόσεκτος είναι ο νόβα του Ηρακλή του 1934, ο οποίος στο ήταν τόσο λαμπρός όσο ο βασιλίσκος (το α του Λέοντα) ή ο Ντενέμπ (το α του Κύκνου).
Οι αρχαίοι Έλληνες σχημάτιζαν στους ουράνιους χάρτες τον ήρωα Ηρακλή να γονατίζει μπροστά στο Δράκοντα, που κατά μια εκδοχή παρίστανε τη Λερναία Ύδρα, το δεύτερο περίφημο άθλο του ήρωα. Γι αυτό το λόγο, ο Εύδοξος έδωσε στον αστερισμό του Ηρακλή την ονομασία «ο εν γόνασι», δηλαδή ο γονατιστός.
Φαίνεται ότι η μορφή αυτού του αστερισμού λατρευόταν στην πρώιμη Φοινίκη ως προσωποποίηση του μεγάλου θαλάσσιου θεού Melkarth, γεγονός που σχετίζεται και με μια ελληνορωμαϊκή ταύτιση με τον ομόηχο Μελικέρτη ή Παλαίμονα. Ο γνωστός και μέγιστος των Ελλήνων μυθικών ηρώων, Ηρακλής, έχει σπουδαίο βιογραφικό άθλων και η φήμη του είναι αντάξια των επιτευγμάτων του. Επειδή έχουμε αναφερθεί λεπτομερώς στο μυθικό παρελθόν του ήρωα καθώς επίσης και στον καθένα ξεχωριστά άθλο του, δεν θα επεκταθούμε στην παρούσα δημοσίευση. Αξίζει, ωστόσο, να θυμίσουμε πως είναι καρπός του Δία και της Αλκμήνης – την οποία ο θεός εξαπάτησε παίρνοντας τη μορφή του συζύγου της και παρέτεινε την μία νύχτα σε τρεις – . ο Δίας, διάλεξε την Αλκμήνη για να γεννήσει τον τελευταίο γιο του πάνω στη γη, όχι μόνο για την ξακουστή ομορφιά της, αλλά και γιατί ήθελε να εμπιστευτεί τον τελευταίο Διόσκουρο σε γυναίκα άξια και θεϊκής καταγωγής, μια που τον προόριζε για αρχηγό της γενιάς του πάνω στη Γη και ιδρυτή της έννομης τάξης μεταξύ των ανθρώπων και της αρμονίας στη ζωή τους. Παρά τις προσπάθειες της Ήρας να τον εξοντώσει, ο Ηρακλής επέζησε, και μάλιστα ο Γαλαξίας μας προήλθε από το γάλα που χύθηκε από τον θεϊκό μαστό όταν τον έσπρωξε η Ήρα. Ο ήρωάς μας, λοιπόν, τον οποίο οι γονείς του ήθελαν να ονομάσουν Ανταίο, ονομάστηκε (Ηρα-κλής), από την Ήρα, είτε γιατί τον θήλασε είτε διότι με την καταδίωξή της, του χαλύβδωσε τον χαρακτήρα και έτσι τη δόξα του την οφείλει σε αυτήν. Μόλις δεκαοχτώ χρόνων ο Ηρακλής, ο οποίος ζούσε στον Κιθαιρώνα, αποφάσισε να ακολουθήσει το δύσκολο δρόμο της Αρετής, αγωνιζόμενος εναντίον κάθε κακού πάνω στη Γη, ώστε με τους αγώνες του να κάνει πιο άνετη τη ζωή των συνανθρώπων του. Πέθανε φορώντας το δηλητηριασμένο χιτώνα που του έστειλε η Δηιάνειρα , ο οποίος ήταν ποτισμένος με το δηλητηριασμένο αίμα του Κένταυρου Νέοσου, τον οποίο είχε σκοτώσει ο ήρωας. Στον ξύλινο βωμό που μόνος του είχε φτιάξει, στην Οίτη, μη αντέχοντας τους φρικτούς πόνους, και μετά τη φωτιά που άναψε ο Ποίας πατέρας του ευνοούμενου του Ηρακλή Φιλοκτήτη, κατέφυγε για να θέσει τέρμα στη ζωή του. Ένα σύννεφο, ωστόσο, τον άρπαξε και τον ανέβασε στον Όλυμπο, όπου συμφιλιώθηκε με την Ήρα και παντρεύτηκε την κόρη της Ήβη, κερδίζοντας έτσι, εκτός από την αθανασία και την αιώνια νεότητα.
Ο θάνατος του ήρωα πάνω στη φωτιά συμβολίζει τον απόλυτο καθαρμό του από κάθε γήινη βρωμιά και ανθρώπινη αδυναμία. Ο Δίας τελικά τοποθέτησε τον Ηρακλή σαν αστερισμό στον ουρανό, για να είναι αιώνια η δόξα του. Θεωρείται ακόμα ο ιδρυτής των Ολυμπιακών Αγώνων και λατρευόταν ως θεός Δάσκαλος και Προστάτης της Πάλης. Έτσι, σε όλα τα γυμναστήρια της αρχαίας Ελλάδας υπήρχε το άγαλμα του Ηρακλή μαζί με τα αγάλματα του Ερμή και του Απόλλωνα.
Φίλες και φίλοι, ο Ηρακλής, δικαίως καταστερίστηκε από τους θεούς! Για να μας θυμίζει πως ολοκλήρωσε την φύση του, και την κάθαρσή του, όχι μόνο μέσω της σωματικής του δύναμης αλλά και των γνώσεων που απέκτησε κατακτώντας ένα προς ένα τους άθλους που κατ΄ εντολή του ανατέθηκαν. Πρόκειται για έναν αληθινό πολεμιστή ο οποίος και για ένα σπουδαίο μύθο, ο οποίος είναι γεμάτος συμβολισμούς και κρυφούς κώδικες για την πραγματική ζωή.
Σ΄ αυτή την αδιανόητη κοσμική σφαίρα, κάποια στιγμή έγινε μια τρομακτική έκρηξη, γνωστή ως Big-Bang από την οποία προήλθε το σημερινό Σύμπαν. Συγκεκριμένο σημείο που έγινε η έκρηξη, δεν μπορεί να νοηθεί. Έγινε ταυτόχρονα και παντού, σε όλα τα σημεία του χώρου. Ο ίδιος ο χώρος και ο χρόνος δημιουργούνται τη στιγμή της Έκρηξης. Η σκηνή, δηλαδή, του δράματος δημιουργείται ταυτόχρονα με το δράμα. Αυτή η βασική αρχή που συνεπάγεται από τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, μας απαλλάσσει από ερωτήσει για το τι έγινε ή τι υπήρχε πριν. Τίποτα δεν υπήρχε και τίποτα δεν έγινε πριν, αφού ο χώρος και ο χρόνος δεν ήταν υπάρχουσες οντότητες.
Ας επανέλθουμε, όμως, στη μαγεία του έναστρου νυχτερινού ουρανού, την υποβλητικότητα του οποίου μας δίνει έξοχα ο Κάλβος: «Και εις την σκοτιάν βαθείαν, εις το απέραντον διάστημα, τα φώτα σιγαλέα, κινώνται των αστέρων λελυπημένα».
Σας ευχόμαστε καλό βράδυ και να έχετε μια θαυμαστή εβδομάδα!
ΒΑΣΩ ΔΕΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΗΓΕΣ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑΚΗΣ «Η Κόμη της Βερενίκης», ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ – ΜΑΝΟΣ ΔΑΝΕΖΗΣ «Τα Άστρα και οι Μύθοι τους», Βικιπαίδεια.
