06-03-2025, Ω/21:55′
Οι Δίδυμοι είναι ο τρίτος κατά σειρά ζωδιακός αστερισμός του ζωδιακού κύκλου. Περιλαμβάνει εικοσιπέντε άστρα και βρίσκεται συμμετρικά με τον Κύκνο ως προς τον Πολικό. Τα δυο λαμπρότερα άστρα του είναι ο Κάστορας και ο Πολυδεύκης. Ο Κάστωρ, ή α Διδύμων, σε απόσταση μόλις 45 ετών φωτός, είναι στην πραγματικότητα ένα εξαπλό σύστημα! Αποτελείται από δύο ζευγάρια αστέρων που περιφέρονται σε σχετικά κοντινή απόσταση περί το κέντρο μάζας τους, ενώ ένα τρίτο ζευγάρι κινείται σε τροχιά γύρω από το τετραπλό σύστημα σε μεγαλύτερη απόσταση. Ο Πολυδεύκης, ή β Διδύμων, είναι ο κοντινότερος προς τη Γη ερυθρός γίγαντας, σε απόσταση 35 ετών φωτός. Το έντονο πορτοκαλί χρώμα του είχε εντυπωσιάσει τον Πτολεμαίο, ο οποίος τον αποκαλούσε «υπόκιρρο».
Ποιοι, όμως, ήταν οι Δίδυμοι κατά την ελληνική μυθολογία οι οποίοι έγιναν από τους θεούς άστρα;
Οι Δίδυμοι Διόσκουροι, θεοί του φωτός, ήταν γιοι της Λήδας και του Δία (Διός Κούροι). Κατά μια άλλη εκδοχή ήταν παιδιά της Λήδας και του Τυνδάρεω βασιλιά της Σπάρτης. Οι Διόσκουροι ήταν ονομαστοί ήρωες σ΄ ολόκληρη την Ελλάδα. Ο Κάστορας ήταν περίφημος καβαλάρης και δάσκαλος του Ηρακλή στην πολεμική τέχνη. Ο Πολυδεύκης ήταν ξακουστός πυγμάχος με πολλούς άθλους. Στα κατορθώματά τους περιλαμβάνεται: η εκστρατεία για να ελευθερώσουν την αδερφή τους Ελένη, την οποία είχε απαγάγει ο Θησέας, και την είχε κρύψει στις Αφίδνες κοντά στα σημερινά Κιούρκα, το κυνήγι του Καλυδώνιου Κάπρου, η Αργοναυτική Εκστρατεία και η εξολόθρευση των πειρατών του Ελλήσποντου κατά τη διάρκειά της. Επίσης, έσωσαν την Αργώ από τη συντριβή της στα βράχια της Θράκης. Σ΄ αυτό τους βοήθησε ο Ορφέας ο οποίος με τη θεϊκή μουσική του ημέρωσε τα άγρια κύματα. Τότε, πάνω στα κεφάλια των Διόσκουρων φάνηκαν δυο άστρα και η τρικυμία κόπασε. Το περιστατικό αυτό το είδε ο θείος Γλαύκος και προφήτευσε πως στο εξής οι άνθρωποι θα αποκαλούν τους Διόσκουρους «θεούς Σωτήρες» και θα τους λατρεύουν σαν προστάτες των ναυτικών και των πλοίων. Γι΄ αυτό και οι Ρωμαίοι συνήθιζαν να βάζουν ομοιώματα των Διόσκουρων στην πρώρα των πλοίων τους, για να έχουν την προστασία τους. Τα δυο αυτά φώτα που εμφανίστηκαν στα κεφάλια των Διόσκουρων οφείλονται στον ατμοσφαιρικό ηλεκτρισμό και εμφανίζονται σχεδόν πάντα στα ιστία των πλοίων σε καιρό τρικυμίας. Οι αρχαίοι ονόμαζαν το φαινόμενο αυτό «Διόσκουρους» και το θεωρούσαν σημάδι βελτίωσης του καιρού. Αν εμφανιζόταν μόνο ένα φως, το ονόμαζαν «Φως της ωραίας Ελένης» και το θεωρούσαν κακό οιωνό. Τώρα πια, τα αστεροειδή αυτά φώτα οι ναυτικοί μας τα ονομάζουν Τελώνια ή Φώτα της Αγίας Ελένης.
Κατά το μύθο, σε συμπλοκή με τους πρωτοξαδέρλφους τους Αφαρείδες, Ίδα και Λυγκέα – γιούς του Αφαρέα – , σκοτώθηκε ο θνητός Κάστορας καθώς και οι Αφαρείδες. Ο θάνατος του Κάστορα συγκλόνισε τον αθάνατο Πολυδεύκη, που ζήτησε από τον πατέρα του Δία να πεθάνει και αυτός. Ο Δίας συγκινήθηκε από τη μεγάλη αδερφική αγάπη και τους επέτρεψε να ζουν μια ημέρα ο ένας και μια ο άλλος. Ακόμα, για να μαθευτεί αυτό, τους έκανε αστερισμό στο ζώδιο των Διδύμων, για να τους βλέπουν οι άνθρωποι και να παραδειγματίζονται. Το ζώδιο λοιπόν των Διδύμων συμβολίζει τη μέχρι θανάτου αγάπη και φιλία.
Φίλες και φίλοι, οι ουράνιοι Δίδυμοι έχουν πολλά να μας πουν. Είτε πρόκειται για την αγάπη και τη φιλία, αδιαχώρητες έννοιες, (όπως είδαμε και στον αστερισμό του Κύκνου την μέχρι θανάτου αγάπη και φιλία του Κύκνου με τον χαμένο Φαέθοντα), είτε πρόκειται για τη γενική σημασία όλων των συμβολικών διδύμων. Αθάνατοι όσο και θνητοί, άσπρο και μαύρο, η μία δημιουργεί η άλλη καταστρέφει. Στις ιαματικές ιεροτελεστίες οι Δίδυμοι χάρη στη σταθερή διπλή φύση τους είναι ταυτόχρονα ο γιατρός και ο ασθενής. Από το δυναμικό χαρακτήρα όλων των αντιφάσεων, το άσπρο κλείνει κατά το μαύρο, η νύχτα θέλει να γίνει μέρα, το κακό φιλοδοξεί να γίνει καλό, η ζωή κλίνει κατά το θάνατο. Ο κόσμος των φαινομένων, γίνεται ένα σύστημα συνεχών αντιστροφών.
Ας επανέλθουμε όμως σε αυτό που πραγματεύεται ο μύθος: την Αγάπη. Πράξεις αυτοθυσίας για αγνώστους συμβαίνουν καθημερινά γύρω μας. Κάποιος, σώζει τη ζωή κάποιου αγνώστου, ο οποίος θέλει να βάλει τέλος στη ζωή του πέφτοντας από μια γέφυρα ή στις γραμμές του μετρό. Σε κάποιον άντρα ο οποίος έσωσε έναν άνθρωπο από βέβαιο θάνατο τέθηκε το ερώτημα «γιατί το έκανες αυτό; Μπορεί να σκοτωνόσουν». Η απάντηση ήταν: « Δεν μπορούσαν να τον αφήσω. Εάν είχα αφήσει εκείνο το νεαρό να πέσει από τη γέφυρα δεν θα μπορούσα να ζήσω ούτε μια μέρα…».
Κι ο Σοπενχάουερ μας λέει πως αυτό είναι ένα αποφασιστικό βήμα μεταφυσικής συνειδητοποίησης. Δηλαδή ότι εμείς και οι άλλοι είμαστε ένα, ότι αποτελούμε δυο όψεις της μιας ζωής, πως αυτός είναι ένας προφανής διαχωρισμός, μια συνέπεια του τρόπου που βιώνουμε τις μορφές κάτω από τις συνθήκες του χωροχρόνου. Η αληθινή πραγματικότητα βρίσκεται στην ταύτιση και ένωσή μας με όλη τη ζωή. Σύμφωνα με το φιλόσοφο, αυτή είναι η αλήθεια της ζωής μας. Η έννοια του «αγάπα τον πλησίον σου», μας συντονίζει με αυτή την αλήθεια.
Ο Σοπενχάουερ δηλώνει ότι μπορεί κάτι τέτοιο να συμβαίνει συνέχεια, σε καθημερινά μικρογεγονότα, να κινεί τη ζωή στον κόσμο, καθώς οι άνθρωποι κάνουν πράξεις αυταπάρνησης για τους άλλους και προς τους άλλους.
Η Αγάπη δεν είναι ηθική επιταγή. Είναι συνειδητοποίηση της ίδιας της ζωής. Όταν ο Ιησούς λέει «Αγάπα τον πλησίον σου ως σεαυτόν», εννοεί «Αγάπα τον πλησίον σου, επειδή είναι ο εαυτός σου». Στο τέλος της Θείας Κωμωδίας, ο Δάντης συνειδητοποιεί ότι η αγάπη του θεού διαπερνά όλο το σύμπαν ως τα βαθύτερα σημεία της κόλασης. Κι ο Μποντισάτβα της Ανατολής, αντιπροσωπεύει την αρχή της συμπόνιας, η οποία διατηρεί τη δυνατότητα της ζωής.
Κι ο Δίας, πριν από όλους, καταστέρισε κοινούς θνητούς χαρίζοντάς τους την αθανασία για να μη διακοπεί ποτέ η σύνδεσή μας με τις αιώνιες αλήθειες που προσιδιάζουν στον Άνθρωπο.
Σας ευχόμαστε ένα όμορφο βράδυ και μια θαυμαστή εβδομάδα!
ΒΑΣΩ ΔΕΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΗΓΕΣ: JOSEPH CAMPBELL «Η Δύναμη του Μύθου», ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ – ΜΑΝΟΣ ΔΑΝΕΖΗΣ «Τα Άστρα και οι Μύθοι τους», tovima.
